VUB-professor mengt zich in AI-discussie: 'Vooral Amerikaanse bedrijven vormen gevaar'

"Het doemdenken dat dagelijks in de media komt, leidt ons wat af van de echte gevaren", zegt Van Eecke. Volgens hem zijn het vooral de grote commerciële spelers, voornamelijk Amerikaanse bedrijven, die kritisch bekeken moeten worden. Zij investeren enorme bedragen in hardware, datacenters en elektriciteit, terwijl hun verdienmodel volgens de professor nog niet helemaal op punt staat.

Van Eecke pleit daarom voor een duidelijk regelgevend kader. "We hebben dat voor alle soorten technologieën. Denk maar aan chemie en kernfysica. We hebben een kader nodig."

Tegelijkertijd waarschuwt Van Eecke ervoor de wetenschappelijke ontwikkeling rond AI af te remmen. Die technologie kan volgens hem onder meer bijdragen aan onderzoek naar klimaatverandering, geneeskunde en de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen.

'AI-systemen zijn geen persoonlijkheden'

Ook de manier waarop mensen met chatbots omgaan, baart Van Eecke zorgen. Omdat AI-systemen in natuurlijke taal communiceren, hebben mensen snel de neiging om er een persoonlijkheid in te zien. "Dat is iets wat we als mens direct doen", zegt hij.

Volgens de professor is dat een misvatting. Wanneer een chatbot een foutief antwoord geeft of beweert informatie uit een bepaalde bron te hebben gehaald, is dat volgens Van Eecke geen bewuste leugen. "Die systemen werken statistisch; die voorspellen het volgende woord."

Daardoor kan een chatbot een heel waarschijnlijke opeenvolging van woorden produceren die toch niet met de werkelijkheid overeenkomt.

Daar komt volgens Van Eecke nog een ander risico bij: AI-systemen worden ontwikkeld om menselijke interactie zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Ze kunnen daardoor verslavend werken. "Ze zijn zo geoptimaliseerd dat je meer minuten op het platform wil blijven", zegt hij. Dat mechanisme is volgens hem niet nieuw en komt rechtstreeks uit de wereld van sociale media.

AI als studiehulp?

Aan de VUB wordt intussen ook gekeken naar manieren waarop AI studenten kan helpen. Rector Jan Danckaert droomt bijvoorbeeld van een persoonlijke AI-buddy die de achtergrond, sterke en zwakke punten van een student kent en gericht kan helpen bij leerachterstanden.

Van Eecke ziet daar mogelijkheden in, maar alleen als AI niet de menselijke interactie vervangt. "Als een AI-buddy daar een oplossing kan bieden, dan moeten we dat ook gebruiken", zegt hij. Tegelijkertijd waarschuwt hij dat te veel afhankelijkheid van zo'n systeem de sociale interactie kan verminderen, terwijl studenten vandaag al met eenzaamheid en isolatie kampen.

Voor studenten heeft de professor dan ook een eenvoudig advies: gebruik AI om efficiënter te werken, maar niet als shortcut. "We mogen ons denken niet uit handen geven."

Volgens Van Eecke moet je je bij elk gebruik afvragen of je dankzij AI hetzelfde leert en dezelfde kwaliteit bereikt. "Efficiëntie staat niet gelijk aan shortcuts."