Na misstanden bij makelaars is wet nodig voor meer toezicht, vindt PVV

Gedragsregels voor alle makelaars, een landelijk beroepsregister, extern toezicht en boetes bij overtredingen. Dat zijn de belangrijkste maatregelen in een wetsvoorstel van de PVV om misstanden in de makelaardij tegen te gaan. Brancheorganisaties reageren positief.

"Een huis kopen is een van de belangrijkste beslissingen die mensen nemen, dat moet goed verlopen", zegt PVV-Kamerlid Mooiman. "Consumenten krijgen nu te maken met vriendjespolitiek, het doorspelen van vertrouwelijke informatie, een verschillende behandeling bij wel of geen aankoopmakelaar en het sturen bij biedingen."

Deze misstanden kunnen ervoor zorgen dat kopers ten onrechte buiten de boot vallen of een te hoge prijs betalen.

Vereniging Eigen Huis (VEH) meldde vorige maand dat er sinds februari meer dan 900 klachten over makelaars binnenkwamen bij het meldpunt. Het consumentenprogramma Radar concludeerde dit jaar na eigen onderzoek dat er sprake is van "vriendjespolitiek" en makelaars die "actief bijdragen" aan hogere huizenprijzen.

De VEH staat dan ook positief tegenover het initiatiefwetsvoorstel. "Het voorstel zet belangrijke stappen om het koopproces eerlijker en transparanter te maken", meldt een woordvoerder.

Toezicht

De NVM, de grootste brancheorganisatie van makelaars, pleit zelf ook voor wettelijke regulering van de woningmakelaardij. De makelaar voor 'gewone' woonhuizen is sinds de afschaffing van de wettelijke titelbescherming in 2001 een zogenoemd ongereguleerd beroep.

De bedrijfstak houdt sindsdien zelf toezicht. Maar niet-aangesloten makelaars vallen buiten beeld. Er gelden geen uniforme wettelijke eisen aan opleiding, gedrag, toezicht of werkwijze. Dat moet anders, zegt de NVM, die weer een "wettelijke basis" wil voor gedragsregels en toezicht.

Tristan Bons van de andere makelaarsvereniging, Vastgoed Nederland, verwijt NVM juist het vertragen van die wettelijke regels. "Er is gebleken dat één partij binnen de branche zich structureel niet aan de gemaakte afspraken houdt en op geen enkele manier tot verantwoordelijkheid te bewegen is", zegt Bons.

Vastgoed Nederland wil dat de overheid het toezicht op zich gaat nemen en makelaarsverenigingen aanspreekt op hun verantwoordelijkheid. De organisatie vindt een landelijke gedragsnorm en een nieuw register belangrijke elementen van het wetsvoorstel.

Zelfregulering

In verschillende landen, zoals Noorwegen, Zweden, Ierland en België, zijn er wettelijke maatregelen die consumenten op de woningmarkt beschermen. In de ernstigste gevallenen zetten toezichthouders ondernemers uit het makelaarsvak.

"Zelfregulering heeft in Nederland niet opgebracht wat we met zijn allen hadden gehoopt", zegt PVV-Kamerlid Mooiman. Hij wil daarom een wettelijk vastgelegd beroepsregister: sta je daar niet in, dan mag je niet als makelaar optreden. En overtreed je als makelaar de regels dan kunnen consumenten dat melden.

Door de positieve reacties uit de hele sector verwacht Mooiman steun voor zijn initiatiefwet, ook in de Tweede Kamer. VEH ziet wel nog ruimte voor verbetering van het wetsvoorstel, zoals de gelijke toegang tot nieuw woningaanbod.

"Nu worden woningen vaak eerst gedeeld binnen besloten makelaarsnetwerken. Iemand met een aankoopmakelaar kan dan al een bezichtiging plannen, terwijl iemand zonder makelaar de woning pas later op Funda ziet en achter het net vist omdat alle plekken al vol zijn", licht een woordvoerder toe.

Daarom moet er wat VEH betreft ook een voorschrift komen dat nieuw aangeboden woningen op hetzelfde moment beschikbaar zijn voor alle woningzoekers.