Duitsland investeert miljarden in zijn leger, maar botst op een groot probleem: niemand wil vechten

• Duitsland wil tegen 2039 de belangrijkste militaire macht van Europa te worden.
• Enorme budgetverhogingen financieren materieel, maar bieden geen oplossing voor het tekort aan personeel.
• De terughoudendheid van het publiek om dienst te nemen ondermijnt de personeelsdoelstellingen.

Duitsland probeert momenteel de Bundeswehr om te vormen tot de belangrijkste conventionele militaire macht van Europa. Het stapt daarmee af van de jarenlange afhankelijkheid van de Verenigde Staten en de NAVO.

Deze ambitie botst echter met de binnenlandse publieke opinie. Tussen januari en september 2026 steeg het aantal verzoeken om vrijstelling van militaire dienst tot 14.977. Dat is een scherpe stijging ten opzichte van de 3.879 die in heel 2025 zijn geregistreerd. Deze piek viel samen met de invoering van een nieuwe vragenlijst voor 18-jarigen over hun beschikbaarheid voor dienst, wat mogelijk meer jongeren ertoe heeft aangezet om formeel af te zien van dienst.

Rekrutering

Hoewel deze weigeringsverzoeken talrijk zijn, hebben ze geen betrekking op daadwerkelijke dienstplichtigen, aangezien Duitsland de algemene dienstplicht sinds 2011 niet heeft heringevoerd. Het huidige systeem blijft gebaseerd op vrijwilligers.

Ondanks de tegenstand is de rekrutering enigszins toegenomen. In juli 2026 bedroeg het personeelsaantal ongeveer 186.700, het hoogste niveau in meer dan een decennium. Het aantal aanmeldingen steeg met 26 procent en het aantal succesvolle aanwervingen nam met 12 procent toe. Toch blijven deze cijfers achter bij de doelstelling van Berlijn om tegen 2035 260.000 actieve soldaten te hebben en tegen 2033 een reservemacht van 200.000.

Gestegen defensie-uitgaven

Financieel gezien zet de Duitse regering enorme middelen in voor deze hervorming. De defensie-uitgaven zullen naar verwachting stijgen van 82,7 miljard euro in 2026 tot meer dan 183,6 miljard euro in 2030. Deze verschuiving vereist dat er verder wordt gekeken dan tijdelijke maatregelen, zoals het Speciaal Fonds 2022, om de defensiekosten permanent in de nationale begroting op te nemen. Er zijn al aanzienlijke investeringen gedaan in materieel, zoals de aanschaf van MEKO A-200-fregatten en laserverdedigingssystemen.

Toch is de regering geconfronteerd met een kloof tussen plan en realiteit. Strategische plannen suggereren dat de volledige operationele capaciteit pas in 2035 zal zijn gerealiseerd. De doelstelling om de leiding te nemen over de conventionele strijdkrachten van Europa zal dan ook mogelijk pas in 2039 worden bereikt. De scepsis onder het publiek is groot; een meerderheid van de burgers twijfelt aan deze tijdschema’s.

Publieke opinie

Uit de publieke opinie blijkt een tegenstrijdigheid tussen de algemene steun voor een sterker leger en de terughoudendheid om zelf dienst te doen. Veel Duitsers zijn steeds terughoudender om op de bescherming van de VS te vertrouwen. Ze staan dan ook openn voor Europese nucleaire afschrikking of betere civiele verdediging. Toch zijn er maar weinigen bereid om te vechten.

Uit peilingen blijkt dat ongeveer 60 procent van de bevolking geen wapens zou opnemen om het land te verdedigen, en deze terughoudendheid is nog uitgesprokener onder 18- tot 29-jarigen. Daar staat tegenover dat er enige openheid bestaat voor een flexibel model van dienstplicht, waarbij men kan kiezen tussen militair dienstverband en maatschappelijk werk.

Culturele transformatie

Er zijn tekenen van toewijding, met name onder het bestaande personeel. De Panzerbrigade 45 Litauen, die tot taak heeft Russische dreigingen in Litouwen tegen te gaan, heeft een groot aantal vrijwilligers gekend: bijna 92 procent van de ingezette troepen bestaat uit personen die zelf voor deze opdracht hebben gekozen. Een dergelijke toewijding blijft momenteel echter beperkt tot degenen die al deel uitmaken van de militaire structuur.

Uiteindelijk wordt de transitie van Duitsland naar een strategische veiligheidsleider belemmerd door een politieke cultuur die is gevormd door de erfenis van het nazimilitarisme en decennia van economische welvaart onder de Amerikaanse veiligheidsparaplu. Hoewel er financiële en industriële investeringen worden gedaan, hangt de effectiviteit van de Bundeswehr af van de bereidheid van de bevolking om de benodigde mankracht te leveren. Zonder een fundamentele verschuiving in de publieke participatie blijft de Duitse doelstelling om economische kracht om te zetten in militaire invloed onzeker. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!