Een gevel vol poëzie in Schaarbeek: 'Maar ik lees liever manga'

“Ik herinner me dat ik veel tijd besteedde aan het lezen van de korte inhoud op de achterkant van de boeken.” Zo begint de quote van Amel, een voormalige buurt­bewoner die geïnterviewd werd over de Schaarbeekse bibliotheek André Vermeulen, die in 2011 de deuren sloot. Met witte plakletters staan zijn woorden vereeuwigd op het venster van nummer 13 in de Goossensstraat. Of toch tijdelijk vereeuwigd: de 'e' en de 'l' van Amels naam hebben de tand des tijds niet overleefd.

Op een steenworp van het gemeentehuis passeert tram 92 voor de deur van Fatoumata Camara. Ze is een enthousiaste tiener die ongeveer vier jaar in de Goossensstraat woont. Achter het raam met de witte letters en rode barokgordijnen woont ze met haar moeder, oudere broer en kleine zus. Toen haar zus vijf jaar geleden geboren werd, zocht het gezin een woning met meer ruimte. Ook voordien woonde ze al in Schaarbeek, dicht bij het Josaphatpark.

“Schaarbeek is leuk, omdat het centraal ligt. Je bent niet ver van het centrum. En de tram die hier passeert is handig om overal naartoe te gaan. Soms maakt hij veel lawaai, maar ik ben dat gewoon. Ik ben een city girl, mij moet je niet naar het platteland sturen.”

Ook in Guinee, waar ze tot haar zevende leefde, woonde Fatoumata in een grote stad. “Conakry is de hoofdstad, daar is er nog meer geluid dan in Brussel. Ik denk dat ik Brussel leuker vind. Daar moesten we alles te voet doen, hier is er meer openbaar vervoer.” Ze is nog niet teruggegaan naar haar thuisland. “Ik mis het mooie weer wel, ik hou van de warmte. Zelfs toen het deze zomer zo heet was, vond ik dat niet erg.”

Fatoumata herinnert zich dat de tekst enkele jaren geleden op haar raam werd geplakt. “Ze zijn dat komen vragen, maar ik weet niet waarom ze ons raam hebben gekozen. Misschien omdat we een groot raam hebben?” Fatoumata heeft de tekst wel gelezen, maar is vergeten wat erop staat. “Ik let er niet op. Mensen die op bezoek komen lezen het misschien wel, maar zeggen er niets van tegen ons.”

166 jaar

Buurtbewoner Emmanuel Massart begon tijdens de coronacrisis (ex-)buurtbewoners te interviewen over de Vermeulenbibliotheek. Voor de sluiting was de bib in de Goossensstraat 166 jaar lang een belangrijke ontmoetingsplaats in de Pogge-wijk. Met de vzw Avanti Pogge probeert Massart de herinneringen eraan levend te houden. In het boekje Notre deuxième maison zijn alle interviews gebundeld. Massart haalde de leukste quotes eruit en verspreidde ze over de voorgevels van de wijk.

Op het moment dat BRUZZ aanbelt bij Fatoumata, heeft ze herfstvakantie. In haar vrije tijd leert ze zwemmen in het Neptuniumzwembad. Nog liever gaat ze wandelen, meestal in het Josaphatpark. “Soms neem ik zelfs de tram en de bus naar het Ter Kamerenbos. Ik ben meer dan een uur onderweg, maar dat heb ik er graag voor over om op mijn favoriete plek in Brussel te zijn.”

Ze vindt het niet erg dat ze binnenkort terug naar school moet. Op het KA Emma­nuel Hiel volgt ze Bedrijf en Organisatie. “Ik was begonnen met Bedrijfswetenschappen, maar dat was te moeilijk met al die wetenschappen. Nu ik een richting met dubbele finaliteit (voormalig tso, red.) volg, zit ik meer op mijn plaats. We leren bijvoorbeeld boekhouden. Of ik echt boekhoudster wil worden, weet ik nog niet. Misschien wel receptionist? Alleszins wil ik aan een bureau zitten, en geen fysiek werk doen.”

“Ik moest een boek vinden dat me aansprak”, staat in de quote van Amel op het raam te lezen. Fatoumata vindt serieuze literatuur of poëzie niet zo leuk, maar leest wel graag manga's. “Daarom is mijn Engels zo goed. Het is ook mijn beste vak op school.” Behalve Engels spreekt ze ook Frans en Susu, de taal die aan de kust van Guinee wordt gesproken. “In het begin was het niet simpel om in het Nederlands naar school te gaan, omdat ik met niemand van mijn familie kon oefenen. Maar ik hou van talen. Ik vind het leuk dat ik er zo veel kan spreken.”