Przerażający huk, odgłosy wybuchów. Co zrobić, gdy słyszymy sonic boom?

Huk i odłgosy wybuchów słyszane w nocy lub o poranku na Lubelszyźnie lub Podkarpaciu to sytuacja, która w ostatnich tygodniach zdarza się coraz częściej. Dochodzi do niej, gdy wojsko podrywa myśliwce w związku z uderzeniami Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy. Czym jest tzw. sonic boom? Jak reagować w przypadku głośnego huku przypominającego wybuch?

F-16, zdj. poglądowe, fot. Pawel Wodzynski /East News

Ataki Rosji na Ukrainę przybierają na sile. Eskalacja agresji Putina widoczna jest w ostatnich kilku tygodniach m.in. w koncentracji Władimira Putina na zachodniej części Ukrainy, a także działaniach prowokacyjnych w Polsce, Mołdawii, Rumunii i krajach bałtyckich. Potwierdzają to amerykańskie dane wywiadowcze, o czym mówił ostatnio na antenie RMF FM wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski czy wiceszef MSWiA Czesław Mroczek. W związku z rosyjskimi atakami Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych informuje co jakiś czas o poderwaniu polskich myśliwców.

Tak było również dziś o poranku, gdy poinformowano, że „rozpoczęło się operowanie wojskowego lotnictwa w polskiej przestrzeni powietrznej, prowadzone w celu zapewnienia bezpieczeństwa w trakcie uderzeń Federacji Rosyjskiej użyciem odrzutowych bezzałogowych statków powietrznych na cele w zachodniej części Ukrainy”. W mediach społecznościowych pojawiło się mnóstwo wpisów od zaniepojonych mieszkańców województwa świętokrzyskiego i lubelskiego, informujacych o odgłosach wybuchów. To tak zwany sonic boom. 

Czym dokładnie jest to zjawisko?

Sonic boom, czyli grom dźwiękowy to przypominający grzmot hałas, słyszany przez osobę znajdującą się na ziemi, gdy statek powietrzny lub inny pojazd latający przelatuje nad nią z prędkością naddźwiękową.

Nie jest to pojedynczy „wybuch” powstający dokładnie w chwili przekroczenia bariery dźwięku. Samolot lecący ponaddźwiękowo nieustannie tworzy układ fal uderzeniowych: gwałtownych zmian ciśnienia, temperatury i gęstości powietrza. Fale te rozchodzą się w atmosferze, zwykle w charakterystycznym stożku za maszyną, a po dotarciu do obserwatora są odbierane jako krótki, silny huk.

W kontakcie z obiektami poruszającymi się z prędkością naddźwiękową powietrze zachowuje się jak ciecz. Podczas ruchu obiektu cząsteczki powietrza są z dużą siłą odpychane na boki, co prowadzi do powstania fali uderzeniowej – podobnie jak łódź wytwarza falę dziobową. Im większy i cięższy jest statek powietrzny, tym większą masę powietrza wypiera - tłumaczą eksperci Narodowa AgencjaAeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej NASA.

Instrukcja: Co robić po usłyszeniu silnego huku podczas rosyjskich ataków na Ukrainę?

Głośny huk nie musi oznaczać bezpośredniego zagrożenia. Może, ale nie musi być to też sonic boom. W czasie rosyjskich ataków na Ukrainę w polskiej przestrzeni powietrznej mogą działać samoloty wojskowe, a służby monitorują sytuację. Decydujące są komunikaty RCB, wojska i lokalnych władz. Oto co dokładnie należy zrobić:

• zachowaj spokój i nie wychodź na zewnątrz, by szukać źródła huku,
• odejdź od okien, przeszkleń i balkonów,
• jeśli jesteś poza budynkiem, wejdź do najbliższego krytego obiektu; unikaj otwartej przestrzeni, wiaduktów, słupów energetycznych,
• nie korzystaj z windy,
• sprawdź, czy dostałeś SMS z alertem RCB. Co dalej?

Śledź wyłącznie wiarygodne komunikaty. Jakie?

• informacje Rządowego Centrum Bezpieczeństwa – aktualne komunikaty RCB dostaniesz w formie SMS lub znajdziesz na profilu RCB na Facebooku lub X,
• istotne są komunikaty policji, Państwowej Straży Pożarnej i urzędu wojewódzkiego właściwego dla miejsca pobytu, a także Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych,
• śledź informacje ogólnopolskich, wiarygodnich portali informacyjnych, włącz radio lub telewizję,
• nie sugeruj się nagraniami z grup w mediach społecznościowych, na niesprawdzonych mapach lotów ani wpisach sugerujących, że doszło do ataku - to może być celowa dezinformacja.

Kiedy dzwonić pod 112?

Dzwoń pod 112, jeżeli zauważysz:

• obiekt lub szczątki, które mogły spaść z powietrza (ale nie zbliżaj się do nich),
• pożar, uszkodzenie budynku albo poszkodowanych,
• bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.

O tym, co robić w przypadku usłyszenia syren alarmowych, a także o zawartości plecaka ewakuacyjnego przeczytasz poniżej.