Maak kennis met Cratje: 'Er is veel talent in Brussel, maar het krijgt weinig erkenning'

Cratje is naar eigen zeggen gefascineerd door de Brusselse muziekscene. De stad brengt mensen met verschillende achtergronden samen en biedt ruimte aan uiteenlopende artistieke experimenten.

De aanwezigheid van kunstscholen, onafhankelijke collectieven en doe-het-zelfruimtes maakt Brussel volgens hem bijzonder interessant voor experimentele muziek. “Er zijn hier zoveel mensen uit België, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk die samenkomen en de stad boeiender maken. Er zijn ook heel veel collectieven die elk op hun eigen manier een stukje van hun niche uitlichten.”

Toch ziet hij een probleem: het talent is er, maar de internationale doorstroming blijft beperkt. "Brusselse artiesten en collectieven krijgen niet altijd de erkenning die ze verdienen op grotere podia en festivals." Ook de mogelijkheden om als artiest verder te groeien, blijven beperkt. “Ik vind het opvallend hoeveel kwaliteit er in Brussel aanwezig is, terwijl die internationaal niet altijd voldoende aan bod komt. Er zijn zoveel boeiende muzikanten, maar er zijn niet altijd goede mogelijkheden om door te groeien.”

Muziek verbindt

Cratje maakt experimentele elektronische muziek waarin verschillende stijlen en geluiden samenkomen. Hij omschrijft dat zelf als ‘gemonteerde muziek’: muziek waarin uiteenlopende elementen aan elkaar worden geplakt om een nieuw verhaal te creëren.

Met zijn project Music To Hug Your Friends onderzoekt hij hoe muziek gevoelens van euforie, verbondenheid en samenhorigheid kan oproepen. Daarbij stelt hij zich de vraag waarom die gevoelens zo sterk aanwezig zijn op grote, commerciële festivals, terwijl alternatieve muziek soms vooral ernstig of intellectueel moet zijn. “Het gevoel dat je samen met andere mensen ergens bent, samen danst en samen geniet, vind ik heel bijzonder. Ik vraag me af waarom dat gevoel zo vaak met ultracommerciële evenementen wordt geassocieerd. Die verbondenheid zou toch de essentie van muziek moeten zijn?”

Voor hem hoeft muziek niet altijd een ingewikkelde boodschap te hebben. Soms zit de kracht juist in het eenvoudige gegeven dat mensen samenkomen en iets met elkaar delen. Die zoektocht naar connectie loopt als een rode draad door zijn werk, zowel als muzikant als binnen de collectieven waarbij hij betrokken is.

Muziek én activisme

Naast zijn artistieke projecten is Cratje geïnteresseerd in de wisselwerking tussen muziek, subcultuur en politiek engagement. Hij was onder meer betrokken bij Estafette4Palestine, een initiatief waarbij culturele organisaties hun netwerken inzetten voor maatschappelijke en activistische doelen.

Ook bij Bodeek in Molenbeek, een autonoom cultureel centrum waar hij deel uitmaakt van een collectief dat de grote zaal beheert, staat die wisselwerking centraal. De plaats biedt ruimte aan buurtevenementen en sociaal-politiek relevante activiteiten. Voor activistische evenementen wordt de zaal bewust tegen een lage prijs aangeboden, zodat ook organisaties met beperkte middelen er terechtkunnen. “Muziek, subcultuur en alternatieve cultuur hebben historisch een belangrijke rol gespeeld in het samenbrengen van mensen rond progressieve ideeën. Ik vind het interessant om te onderzoeken hoe je die gemeenschap kunt vormen en hoe je de netwerken die al bestaan, ook kunt inzetten om maatschappelijke verandering mogelijk te maken.”

Voor Cratje is cultuur dus niet alleen een kwestie van esthetiek of persoonlijke identiteit. De waarden die een artiest of collectief uitdraagt, zijn minstens even belangrijk als de muziek zelf. Alternatieve cultuur kan volgens hem pas echt betekenisvol zijn wanneer ze ook nadenkt over haar maatschappelijke rol. “Ik vind het belangrijk dat alternatieve cultuur niet alleen draait om hoe iets eruitziet of klinkt, maar ook om de waarden die erachter zitten. Het gaat erom dat je mensen samenbrengt en nadenkt over hoe je vanuit die verbondenheid iets kunt betekenen voor de samenleving.”

*tekst gaat verder onder de foto's

Een inclusieve dansvloer

Die maatschappelijke verantwoordelijkheid vertaalt zich ook naar de manier waarop Cratje en zijn collectieven evenementen organiseren. Binnen de Brusselse muziekscene blijft inclusiviteit volgens hem een voortdurende zoektocht. Een diverse line-up samenstellen is belangrijk, maar toegankelijkheid gaat verder dan de artiesten die op het podium staan.

Hij verwijst naar initiatieven waarbij organisatoren aandacht besteden aan rolstoeltoegankelijkheid, prikkelarme ruimtes en de ervaringen van mensen die niet altijd gemakkelijk hun weg vinden in het nachtleven. Zulke aanpassingen kunnen een groot verschil maken, maar vragen ook tijd en geld. “Ik heb het gevoel dat er nog werk aan de winkel is in Brussel. Wat hip is, is niet altijd inclusief. Tegelijk kun je niet verwachten dat kleine collectieven alles zelf financieren. Ook de zalen en organisaties die over meer middelen beschikken, moeten daarin hun verantwoordelijkheid opnemen.”

Volgens Cratje mogen financiële en praktische beperkingen geen reden zijn om inclusiviteit volledig bij kleinere, vaak kwetsbare collectieven te leggen. Ook gesubsidieerde concertzalen en grotere organisaties hebben een rol te spelen in het toegankelijker maken van het culturele landschap.

Ruimte maken voor anderen

Uiteindelijk komt Cratje steeds terug bij dezelfde vraag: hoe kunnen mensen hun eigen positie gebruiken om anderen kansen te geven? Hij is zich ervan bewust dat zijn achtergrond en toegang tot bepaalde netwerken hem mogelijkheden bieden die niet voor iedereen vanzelfsprekend zijn.

De artiest wil die positie daarom zo goed mogelijk inzetten om anderen vooruit te helpen, in het bijzonder artiesten met een diversere achtergrond of mensen die minder toegang hebben tot de gevestigde culturele instellingen. “Wat ik boeiend vind, is hoe je je eigen privileges kunt inzetten om anderen kansen te geven. Veel muzikale vernieuwing komt niet noodzakelijk uit de grote instellingen, maar juist van mensen die zich aan de rand van de samenleving bevinden. Het is belangrijk dat ook zij de ruimte krijgen om hun ideeën te ontwikkelen en te delen.”

Voor Cratje ligt de kracht van alternatieve cultuur precies daar: in het creëren van plekken waar mensen elkaar ontmoeten, ideeën uitwisselen en samen iets opbouwen. Muziek is daarbij zowel het vertrekpunt als het middel. "Een dansvloer kan mensen samenbrengen, maar een gemeenschap kan ook de basis vormen voor bredere maatschappelijke verandering."