Bijna 15.000 fietsers wachten op parkeerplek: ‘Fietsboxen zijn niet de toekomst'

Parking.brussels en de fietsbonden denken na over hoe er structureel meer parkeerplaatsen voor fietsen gecreëerd kunnen worden in de hoofdstad. De nood is hoog. Bijna 15.000 Brusselaars staan op een wachtlijst.

Het beleid voor fietsparkeren wordt onder de loep genomen omdat de vraag almaar groter wordt. Uit een telling afgelopen mei bleek dat ruim 14.200 Brusselaars op een beveiligde parkeerplek wachten. Sindsdien zijn er nog eens 500 bijgekomen, ving de Fietsersbond op, waardoor de teller richting 15.000 wachtenden gaat.

Sommige kandidaten wachten al een jaar of vier op een plaatsje in een fietsbox. "15.000 is zelfs nog een onderschatting, want er is ook een groep die alle hoop verloren heeft om nog een fietsparkeerplek te vinden", zo klonk het vorige maand op een 'fietsconferentie' in het Brussels parlement.

De Fietsersbond en de verenigingen Avello en Heroes for Zero lanceren binnenkort een ludieke campagne op sociale media waarbij fietsers een foto gaan kunnen posten van de plek - middenin de gang of misschien zelfs het toilet - waar ze hun stalen ros noodgedwongen moeten parkeren.

Het gebrek aan veilige parkeerplek ontmoedigt ook debutanten: uit onderzoek blijkt dat de angst voor diefstal een belangrijke oorzaak is waarom de potentiële kopers van een eerste fiets aarzelen.

Nieuwe plannen

Het overheidsagentschap Parking.brussels werkt momenteel aan een nieuw masterplan voor fietsparkeren dat begin 2027 klaar moet zijn, bevestigt woordvoerster Sara Jasmes. Eén maatregel is al beslist: je fiets lang ongebruikt stockeren in een fietsbox wordt niet meer mogelijk, zodat meer fietsers de boxen kunnen gebruiken. Over de andere beleidsmaatregelen wil het agentschap nog niets kwijt.

"Cycloparking, de afdeling van parking.brussels, moest tegen eind 2026 voor 10.000 fietsparkeerplaatsen zorgen, maar heeft er vandaag maar 9.300. Ze doen daar fantastisch werk, maar ze hebben te weinig middelen", reageert Thomas Deweer, beleidsmedewerker voor Brussel bij de Fietsersbond.

"Als aan een nieuw actieplan geen financiële middelen verbonden zijn, is dat vrijblijvend. Waar het voor ons dus echt om draait, is wat er in de nieuwe beheersovereenkomst tussen parking.brussels en het Brussels Gewest komt te staan." Ook die beheersovereenkomst, voor de periode 2027-2031, is werk voor de komende maanden.

Fietsbox

Fietsboxen zijn vandaag goed voor zowat 6.300 van de 9.300 beveiligde plaatsen. De overige 3.000 zijn vooral te vinden in fietslokalen of de drie grote parkings (Beurs, De Brouckère en Flagey).

Parking.brussels stelt vast dat sommige gebruikers hun fietsbox gebruiken als opslagplaats. De gebruiksvoorwaarden zullen daarom volgend jaar wijzigen. Vandaag mag een fiets maximaal drie maanden onaangeroerd in een box staan. Dat wordt herleid tot één maand. “Na twee waarschuwingen zal de ongebruikte fiets naar een depot voor bewaring verhuizen”, legt Jasmes uit.

Dat is evenwel geen zaligmakende oplossing. Abonnees gebruiken de fietsbox gemiddeld twee keer per week, zo blijkt uit de statistieken, wat erop wijst dat het overgrote deel de fietsbox wel degelijk regelmatig gebruikt.

Buurtparkings

Nog meer fietsboxen bijzetten dan? De Fietsersbond wijst erop dat er in Brussel al veel staan in vergelijking met andere steden en ziet meer heil in een andere oplossing.

Deweer: "We pleiten voor meer beveiligde fietsparkeerplaatsen in lokale buurten. Fietsboxen zijn een relatief goedkope manier om snel te ageren. Dat zien we als een tussenoplossing, want de capaciteit van een fietsbox is toch beperkt tot vijf fietsen. Op lange termijn moet echt geïnvesteerd worden in buurtparkings met veel grotere capaciteit. Daar kan je een hele wijk mee bedienen."

Dat kan gaan om benedenverdiepingen van appartementen, leegstaande winkelpanden, lokalen van sportcentra tot fietslokalen in ondergrondse autoparkings. Deweer ziet de buurtfietsenstallingen in Antwerpen en Gent als goede voorbeelden.

"De Brusselse gemeenten beschikken over heel wat lokalen waar er meer mee kan gebeuren. De gemeente Vorst toont hoe het kan en is voor ons de 'best practice', ook al zijn haar middelen beperkt." Vorst telt naast 99 fietsboxen, goed voor 477 plaatsen, ook zestien buurtparkings, die goed zijn voor 327 plaatsen.

Ook in Jette openden onlangs beveiligde fietsenstallingen.

Fiets versus auto

Wat volgens de Fietsersbond een extra argument is: bij fietslokalen hoeven beleidsmakers geen afweging tussen fiets- en auto-infrastructuur op de openbare weg te maken. Een fietsbox daarentegen palmt een deel van de openbare ruimte in ten nadele van andere weggebruikers: een deel van het voetpad of een autoparkeerplaats die omgevormd wordt.

Een autoparkeerplaats wegnemen ligt erg gevoelig bij een deel van de autobezitters, onder meer omdat niet iedereen over een eigen garage beschikt. Vorige maand raakte nog bekend dat de gemeente Jette afziet van een afgeschermd fietspad op de Heilig-Hartlaan, waar meerdere scholen liggen, om de autoparkeerplekken te behouden. Verscheidene fietsorganisaties gaan er komende dinsdag actie voeren.