Netanjahu zignorował 14 ostrzeżeń. Ceną było ludzkie życie

Izraelska telewizja Kanał 12 opublikowała dokumenty, z których wynika, że premier Benjamin Netanjahu w miesiącach poprzedzających atak Hamasu otrzymał aż 14 poważnych ostrzeżeń od najwyższych przedstawicieli wojska, wywiadu i ministra obrony. Sygnały te napływały m.in. od ówczesnego ministra obrony Joawa Galanta, szefa sztabu armii Herciego Halewiego oraz szefa kontrwywiadu Szin Betu Ronena Bara.

Według relacji, ostrzeżenia miały charakter strategiczny i dotyczyły nie tylko wzrostu zagrożenia ze strony Hamasu, ale także ogólnego osłabienia państwa w wyniku wewnętrznych kryzysów. Szczególne obawy budziły masowe protesty przeciwko reformie sądownictwa oraz narastający sprzeciw części rezerwistów wobec polityki rządu, co mogło negatywnie wpłynąć na gotowość bojową izraelskiej armii.

Dokumenty, spotkania i zaniechania

Na miesiąc przed tragicznym atakiem, minister Galant przekazał premierowi siedmiostronicowy dokument, w którym szczegółowo opisał pogarszającą się sytuację w armii oraz rosnące zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa. Tydzień później szef Szin Betu ostrzegł parlamentarną komisję ds. służb o możliwości wybuchu wojny na kilku frontach jednocześnie.

Mimo powagi sytuacji, premier Netanjahu miał nie reagować na te sygnały, przekładać spotkania z przedstawicielami służb lub wręcz odmawiać ich przyjęcia. Część ostrzeżeń pozostała bez odpowiedzi, a strategiczne sygnały o zagrożeniu nie doczekały się odpowiednich działań ze strony szefa rządu.

Tragiczne skutki zaniechań

7 października 2023 roku Hamas i inne palestyńskie ugrupowania zbrojne przeprowadziły zmasowany atak na Izrael, uprowadzając do Strefy Gazy 251 osób. W wyniku napaści zginęło blisko 1,2 tys. osób, a wielu zakładników trafiło w ręce porywaczy. 

Po ataku izraelska armia i służby wywiadowcze przyznały, że nie zdołały zapobiec tragedii. W następstwie wewnętrznych dochodzeń ze stanowisk odeszli m.in. szefowie sztabu i kontrwywiadu, jednak polityczne zaniedbania wciąż nie zostały rozliczone.

Zakładnicy zginęli przez decyzje polityczne

Wstrząsające informacje ujawnił także były sekretarz wojskowy premiera, generał Awi Gil. W wywiadzie dla izraelskiej telewizji przyznał, że część spośród 209 zakładników uprowadzonych przez Hamas można było uwolnić wcześniej, a niektórzy z 40, którzy zginęli w niewoli, mogli przeżyć. 

Według Gila, Netanjahu początkowo zgadzał się na porozumienia z Hamasem, jednak pod naciskiem skrajnie prawicowych ministrów wycofywał się z ustaleń, przedkładając utrzymanie koalicji rządzącej nad życie zakładników.

Generał potwierdził, że był świadkiem sytuacji, w których premier przedkładał własne przetrwanie polityczne nad bezpieczeństwo obywateli.

Według danych zebranych przez międzynarodowe media, spośród 251 uprowadzonych osób, 166 zostało uwolnionych na mocy porozumień o zawieszeniu broni i wymianie więźniów, a ośmiu uratowała izraelska armia. Niestety, 40 zakładników zginęło – 16 zostało zabitych przez porywaczy, 11 zginęło w wyniku działań izraelskiej armii, pięć zmarło z powodu odniesionych ran, a przyczyny śmierci ośmiu pozostają nieznane.

Kontrowersje wokół dnia ataku

Gil odniósł się również do działań Netanjahu w dniu ataku Hamasu. Premier miał zostać obudzony, gdy rozpoczął się ostrzał rakietowy, jednak przez kolejne dwie godziny nie kontaktował się z najwyższymi przedstawicielami służb bezpieczeństwa i dopiero po tym czasie przybył do wojskowej siedziby dowództwa w Tel Awiwie. 

Netanjahu twierdzi, że nie został odpowiednio wcześnie poinformowany przez służby, jednak generał Gil stanowczo odrzucił te zarzuty, podkreślając, że armia nie potrzebowała zgody premiera, by podjąć działania obronne.

Dodatkowo, Gil oskarżył szefa kancelarii premiera, Cachiego Brawermana, o próbę sfałszowania dokumentacji z dnia ataku, co mogło służyć przerzuceniu odpowiedzialności za zaniedbania na służby bezpieczeństwa.

Brak rozliczeń i spór o komisję śledczą

Mimo upływu czasu, polityczne zaniedbania, które mogły przyczynić się do tragedii z 7 października, wciąż nie zostały rozliczone. 

Premier Netanjahu nie przyznał się do osobistych błędów i konsekwentnie sprzeciwia się powołaniu niezależnej państwowej komisji śledczej, której członków wyznacza prezes Sądu Najwyższego. 

Rządząca koalicja forsuje natomiast projekt komisji wyłanianej przez parlament, co budzi sprzeciw rodzin ofiar i części opinii publicznej, obawiających się o niezależność dochodzenia.