Krzywy Róg na skraju zapaści. Ukraina w obliczu największego kryzysu od lat

Mer Krzywego Rogu Ołeksandr Wiłkuł ocenił, że sytuacja w liczącym około 600 tys. mieszkańców mieście jest gorsza niż gdziekolwiek poza samą linią frontu. Władze starają się przede wszystkim zapewnić funkcjonowanie szpitali, szkół i przedszkoli oraz transportu publicznego.

— Chodzi o przetrwanie. Teraz musimy przetrwać — powiedział mer, cytowany przez agencję Reutera.

Czytaj nas częściej w Google

Dodaj w Google

We wrześniu po serii rosyjskich ataków z użyciem rakiet balistycznych działalność zawiesił należący do koncernu ArcelorMittal kompleks górniczo-hutniczy, największy pracodawca w mieście.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

Reuters zwrócił uwagę, że podobne problemy dotykają całego ukraińskiego przemysłu stalowego, który przed wojną odpowiadał za jedną dziesiątą gospodarki. Wielkie zakłady m.in. w Zaporożu stoją, a eksport został wstrzymany.

Nasilone latem rosyjskie ataki dronowe i rakietowe niszczyły fabryki i magazyny, uszkadzały porty i linie kolejowe oraz zmuszały przedsiębiorców do przerywania działalności. W efekcie spowolnił wzrost gospodarczy i zmniejszyły się wpływy podatkowe. Według prognoz ekonomistów gospodarka Ukrainy wzrośnie w tym roku jedynie o 0,5-1,5 proc., w porównaniu do 1,8 proc. w 2025 r.

Widmo kryzysu budżetowego zagląda w oczy Ukrainie

Jak zauważył Reuters, jednocześnie gwałtownie rosną koszty prowadzenia wojny. Według przewodniczącej parlamentarnej komisji budżetowej Roksołany Pidłasy dwa lata temu jeden dzień walk kosztował Ukrainę około 140 mln dol., obecnie jest to 190 mln dol. W pierwszych dziewięciu miesiącach bieżącego roku państwo wydało na obronność ponad 44 mld dol., podczas gdy wpływy podatkowe wyniosły około 42 mld dol.

Deputowana Pidłasa oceniła, że wskutek rosyjskich ataków budżet stracił w tym okresie ponad 49,5 mld hrywien (ponad 4,3 mld zł) wpływów podatkowych. Do końca roku straty mogą wzrosnąć do 70 mld hrywien (ponad 6 mld zł).

Szczególnie mocno ucierpiało rolnictwo, będące największym źródłem przychodów z eksportu. Ataki na porty nad Morzem Czarnym doprowadziły we wrześniu do spadku eksportu zbóż o 36,6 proc. w ujęciu rocznym.

Ukraina potrzebuje w tym roku 56 mld dol. na pokrycie luki finansowej, z czego 27 mld stanowią wydatki wojskowe. Rząd został zmuszony do zamrożenia wydatków, które nie są niezbędne, w tym części środków na odbudowę zniszczonych budynków i infrastruktury, aby zapewnić finansowanie wojska, wynagrodzeń w sektorze publicznym i emerytur.

Sytuację komplikuje opóźnienie części zagranicznego finansowania z powodu niewdrożenia reform wymaganych przez zachodnich partnerów. Premier Serhij Korecki ocenił, że zagrożona jest wypłata 29,5 mld dol. pomocy. Rząd chce przyjąć wymagane przepisy dotyczące m.in. podatków i walki z korupcją do 15 października.

Kijów prowadzi również rozmowy z partnerami europejskimi o przyspieszeniu wypłat przewidzianych na przyszły rok w ramach unijnej pożyczki o wartości 90 mld euro.

Problemy finansowe mają jednak utrzymać się także w 2027 r. Rząd zaproponował na przyszły rok rekordowe wydatki obronne w wysokości 110 mld dol., a minister finansów Serhij Marczenko szacuje niezabezpieczoną lukę budżetową na ponad 32 mld dol.