"Święty Graal" prawicy wciąż tajny. Prezydent nie rezygnuje, ale sprawa utknęła

Wiele wskazuje na to, że dokument określany mianem "świętego Graala" prawicy pozostanie tajemnicą. Otoczenie prezydenta podkreśla, że głowa państwa nie rezygnuje definitywnie z obietnicy odtajnienia aneksu, jednak obecnie nie jest to sprawa pierwszoplanowa. Przedstawiciele Kancelarii Prezydenta przyznają, że temat może nie powrócić przed kolejnymi wyborami parlamentarnymi.

Pod koniec maja informowano, że po decyzji marszałków Sejmu i Senatu o niezaopiniowaniu aneksu odpowiedzialność za dalsze działania spoczęła na Karolu Nawrockim. Okazało się jednak, że odtajnienie dokumentu napotyka przeszkody. Kluczową rolę odgrywa tu brak kontrasygnaty premiera, która — zgodnie z zapowiedziami szefa rządu — nie zostanie udzielona. Choć opinia parlamentu nie jest dla prezydenta wiążąca, podpis premiera jest już wymagany.

Czytaj nas częściej w Google

Dodaj w Google

Proceduralne i polityczne przeszkody

W przypadku odtajnienia aneksu, brak podpisu premiera mógłby skutkować zarzutem złamania prawa. Choć ustawa o likwidacji WSI nie wspomina o konieczności kontrasygnaty, jej wymóg wynika z art. 144 ust. 3 konstytucji. Adam Andruszkiewicz, zastępca szefa Kancelarii Prezydenta, w rozmowie z Radiem ZET podkreślił, że wszystkie niezbędne działania po stronie Kancelarii zostały już wykonane, a prezydent Nawrocki nadal wyraża wolę odtajnienia aneksu. Jednocześnie zaznaczył, że to premier Donald Tusk zapowiedział brak kontrasygnaty, co znacząco utrudnia realizację zapowiedzi.

• Aneks WSI utknął. Szef BBN: przekazywanie go premierowi nie ma sensu

Nowe wątpliwości pojawiły się po wypowiedzi szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego Bartosza Grodeckiego, który w programie "Gość Radia ZET" przyznał, że sprawa odtajnienia aneksu będzie musiała poczekać. Nie sprecyzował jednak, jak długo potrwa ten stan rzeczy.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

Stanowisko rządu i opozycji

Po stronie koalicji rządzącej sprawa wydaje się przesądzona — odtajnienia aneksu nie będzie. Dariusz Wieczorek, szef sejmowej komisji ds. służb specjalnych, w rozmowie z Radiem ZET stwierdził, że zgodnie z obowiązującym prawem temat jest już zamknięty, a prezydent nie ma obecnie żadnych możliwości działania. Wieczorek dodał, że dalsze próby odtajnienia dokumentu byłyby jego zdaniem ewidentnym naruszeniem prawa.

• Karol Nawrocki uważa, że Donald Tusk gra strachem przed wojną. "Atmosfera w »bunkrze« napięta"

Prezydent Karol Nawrocki również zabrał głos w tej sprawie. Zwrócił uwagę, że po działaniach marszałka Czarzastego temat nie jest obecnie procedowany, ale jego zdaniem raport powinien zostać opublikowany. Zaznaczył także, że opinia publiczna może być rozczarowana po ujawnieniu dokumentu, ponieważ wiele informacji z aneksu jest już powszechnie znanych.

Byli szefowie służb specjalnych podkreślają, że w dokumentach tego typu mogły pojawiać się różne stwierdzenia, które nie zawsze były zgodne z prawdą. Dariusz Wieczorek zauważył, że po upływie 20 czy 30 lat odnoszenie się do tych treści nie ma już większego sensu.

• Karol Nawrocki zwleka z awansami dla szefów służb specjalnych. Znamy kulisy

Tajny aneks do raportu przez lata pozostawał niejawny na mocy decyzji kolejnych prezydentów. Lech Kaczyński argumentował, że dokument zawiera słabo udokumentowane tezy i elementy publicystyki, a jego publikacja nie leży w interesie państwa. Podobne stanowisko zajmowali Bronisław Komorowski i Andrzej Duda.