Ma szansę zostać premierem. Został nazwany "małpą" w telewizji

Izrael. Kampania wyborcza przed wyborami parlamentarnymi

Źródło wideo: Reuters

Źródło zdj. gł.: ATEF SAFADI/PAP/EPA

W Izraelu trwa kampania przed wyborami parlamentarnymi, które odbędą się już 27 października. W sobotę prowadzący program w Kanale 14, sprzyjającym Netanjahu, wielokrotnie nazwał Eisenkota "małpą". Powiedział też, że polityk o marokańskich korzeniach jest jedynie figurantem, którym "kierują aszkenazyjskie elity". Obraźliwe określenia padły na wizji również następnego dnia.

Sam Netanjahu potępił nazwanie Eisenkota "małpą" i uznał to za "wysoce niestosowne". Członek sądu partyjnego Likudu, Dawid Elbaz, zażądał od dziennikarza przeprosin, podkreślając, że sam ma korzenie marokańskie. Sztab Eisenkota wykorzystał natomiast kontrowersje, rozwieszając billboardy zarzucające Netanjahu i jego zwolennikom pogardę wobec Mizrachim, czyli Żydów o korzeniach bliskowschodnich i północnoafrykańskich.

Według większości sondaży na czele przedwyborczych notowań znajduje się centrowa partia Prosto (Jaszar), kierowana przez emerytowanego generała Eisenkota. Jego rodzice przybyli do Izraela z Maroka. Wychowany na prowincji Eisenkot zrobił karierę wojskową, dochodząc do stanowiska szefa sztabu generalnego. Dziś ma szansę zostać pierwszym premierem Izraela wywodzącym się spośród Mizrachim.

Trudniejszy awans, lata sporów

Państwo Izrael zostało utworzone w 1948 roku przede wszystkim przez Żydów pochodzących z Europy, głównie wschodniej, zwanych Aszkenazyjczykami. To oni przez pierwsze dekady dominowali w polityce, armii, gospodarce, a ich interesy reprezentowała rządząca lewica.

Po powstaniu Izraela przybyły do niego również setki tysięcy Żydów z krajów muzułmańskich, m.in. Maroka, Iraku, Jemenu i Iranu. Wielu osiedlano w biedniejszych miejscowościach na peryferiach kraju. Mizrachim byli często gorzej wykształceni i mieli mniejsze możliwości awansu społecznego niż dominujący w elitach Aszkenazyjczycy. Ich niezadowolenie pomogło prawicowemu Likudowi pod wodzą Menachema Begina przejąć władzę w 1977 roku, po niemal trzech dekadach rządów lewicy. Od tego czasu Mizrachim stali się filarem elektoratu prawicy.

Co znamienne, wszyscy dotychczasowi premierzy Izraela - również ci wywodzący się z prawicy -  mieli aszkenazyjskie korzenie. Menachem Begin urodził się w Brześciu i skończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Z kolei ojciec Netanjahu urodził się w Warszawie, a rodzina jego matki pochodziła z Litwy.

Jak zmienia się struktura izraelskich elit

Współcześnie podział etniczny nie jest już jednak główną osią konfliktów w izraelskim społeczeństwie. Większe znaczenie mają spory między obozami zwolenników i przeciwników premiera Netanjahu, między świeckimi a religijnymi Żydami oraz między żydowską większością a arabską mniejszością.

Eisenkot, choć doszedł do najwyższego stanowiska w armii, nadal bywa przedstawiany jako polityk nie tak obyty jak jego rywale. Wyśmiewana bywa jego słabsza znajomość angielskiego, kontrastująca z amerykańskim akcentem zarówno obecnego premiera, jak i niektórych czołowych polityków opozycji.