100’ü aşkın eski diplomat Fransa ve İngiltere’ye İsrail’e yaptırım çağrısı yaptı

Fransa ve İngiltere’den 102 eski diplomat, ülkelerine İsrail’e karşı ortak yaptırım uygulama çağrısında bulundu. Diplomatlar, İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında izlediği politikaların bağımsız bir Filistin devletinin kurulması ihtimalini kalıcı biçimde ortadan kaldırabileceği uyarısında bulundu.

Fransız Le Monde gazetesinde yayımlanan açık mektupta, Fransa ve İngiltere’nin “Filistin’de uluslararası hukuku korumak için birlikte hareket etmesi” gerektiği belirtilirken, İsrailliler ile Filistinliler için eşit hakların güvence altına alınması çağrısı yapıldı.

ARALARINDA ÖNEMLİ İSİMLER VAR

Mektuba imza atan isimler arasında İngiltere’nin eski Birleşmiş Milletler büyükelçileri Jeremy Greenstock ve Emyr Jones Parry ile Fransa Dışişleri Bakanlığı’nın eski Orta Doğu direktörlerinden Yves Aubin de la Messuziere ve Denis Bauchard da bulunuyor.

Eski diplomatlar mektupta, Filistinlilere ait evlerin yıkılması ve İsrailli yerleşimcilerin şiddet eylemlerinin İsrail ordusu ve polisinin göz yummasıyla gerçekleştiğini savunarak, bunların “etnik temizlik” boyutuna ulaştığını öne sürdü. Mektupta ayrıca, “Dünya artık İsrail’i gerçek anlamda bir demokrasi olarak görmüyor” ifadesi kullanıldı.

İngiltere’nin İran, Katar ve Yemen’de büyükelçilik yapan eski diplomatlarından Nicholas Hopton, kullanılan ifadelerin diplomatların kendi tanımlamaları olmadığını belirterek bunların Birleşmiş Milletler ve uluslararası hukuk kuruluşlarının değerlendirmelerine dayandığını söyledi.

“ARTIK SÖZ DEĞİL, EYLEM ZAMANI”

Mektubun yayımlanmasındaki önemli etkenlerden biri, İsrail hükümetinin işgal altındaki Batı Şeria’da yeni yerleşimlerin önünü açan girişimleri oldu.

İngiltere’nin eski Libya Büyükelçisi Peter Millett, hükümetlerin yıllardır açıklamalar ve kınamalarla yetindiğini belirterek, “İstediğimiz şey söz değil, eylem” dedi.

Millett, ticaret alanında somut adımlar atılması, İsrail yerleşimlerine yönelik yaptırımlar uygulanması, Gazze’ye insani yardım girişinin artırılması ve İsrail’e silah satışının sona erdirilmesi gerektiğini söyledi.

Fransa ve İngiltere’nin 2025 yılında Filistin devletini tanıdığına dikkat çekilen mektupta, bu kararın artık “acil ve somut adımlarla gerçek hale getirilmesi” gerektiği vurgulandı.

Eski diplomatlar ayrıca iki ülkenin Birinci Dünya Savaşı sonrasında Filistin, Suriye ve Lübnan üzerindeki manda yönetimlerine atıfta bulunarak, Fransa ve İngiltere’nin bölgenin bugünkü siyasi yapısının oluşmasında tarihsel sorumluluğu bulunduğunu savundu.

“ANLAŞMALAR DURDURULSUN!”

Mektupta Fransa ve İngiltere’ye ortaklaşa uygulanması için bir dizi önlem önerildi. Bunlar arasında, Avrupa Birliği-İsrail ve İngiltere-İsrail ticaret anlaşmalarının askıya alınması, İsrail’e silah transferleri ile askeri işbirliğinin durdurulması, İsrail yerleşimleriyle ticaretin yasaklanması ve vatandaşların işgal altındaki Filistin topraklarından mülk satın almasının engellenmesi yer aldı.

Ayrıca Gazze’ye UNRWA ve diğer Birleşmiş Milletler kuruluşları üzerinden kesintisiz insani yardım erişiminin güvence altına alınması; gazeteciler, diplomatlar ve parlamenterlerin bölgeye girişlerinin sağlanması istendi.

Mektupta, “Hukuk ihlallerine karşı uygulanacak yaptırımlar, hukukun üstünlüğünü korur ve şiddetin dışında bir alternatif bulunduğunu gösterir” denildi.

ABD'YE AÇIK ÇAĞRI

Millett, İngiltere hükümetinin Uluslararası Adalet Divanı’na açık destek vermesi ve Batı Şeria’daki yerleşimci şiddetine karşı daha sert tutum alması gerektiğini söyledi.

İsrail hükümetinin iki devletli çözümü reddettiğini belirten Millett, Filistinlilerin Ürdün’e doğru göçe zorlanmasının ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

Nicholas Hopton ise İsrail hükümeti üzerinde en fazla etkiye sahip ülkenin ABD olduğunu vurguladı. Hopton, Washington’ın hareketsiz kalmasının uzun vadede çözümsüz bir sorun yaratacağını ve “gelecekte yeni şiddet ve trajedilere zemin hazırlayacağını” söyledi.

Açık mektupta Filistin yönetimi de eleştirildi. Yönetim “temsiliyeti zayıf ve işlevsiz” olarak tanımlanırken, uluslararası alanda tanınan Filistin devletinin demokratik ve hukuka bağlı bir yapıya kavuşması gerektiği kaydedildi. Kasım ayında yapılması planlanan seçimlerin bu yönde bir yenilenme fırsatı olabileceği belirtildi.