Grootschalige gps-storingen langs oostgrens NAVO: Rusland mogelijk betrokken

• Wijdverspreide gps-storingen verstoorden de satellietnavigatie langs de oostelijke rand van de NAVO en aan de Zwarte Zee.
• Uit gegevens blijkt dat er ernstige signaalhotspots zijn in de buurt van Kaliningrad en de grenzen van Oekraïne en Wit-Rusland.
• De operaties op het gebied van elektronische oorlogsvoering zijn waarschijnlijk het gevolg van droneconflicten waarbij Rusland en de NAVO betrokken zijn.

Op 3 november hadden wijdverspreide storingen in satellietnavigatiesystemen gevolgen voor vrijwel de gehele oostelijke rand van de NAVO.

Uit gegevens van het Italiaanse project ItaMilRadar, dat gebruikmaakt van AirNav Radar-informatie, bleek een dichte corridor van interferentie die zich uitstrekte van het zuidelijke deel van de Baltische regio via Litouwen, Oost-Polen, Roemenië en Bulgarije, en eindigde aan de westelijke kust van de Zwarte Zee.

Verschillende hotspots

De vluchtvolggegevens brachten specifieke hotspots aan het licht waar piloten te maken hadden met verslechterde gps-signalen. De ernstigste storingen deden zich voor in de buurt van de Russische exclave Kaliningrad, langs de Poolse grenzen met Oekraïne en Wit-Rusland, in Moldavië en Roemenië, en langs de Bulgaarse kust.

Minder intense signaalverslechtering zijn waargenomen boven delen van West-Rusland, Wit-Rusland, de Kaukasus en de Krim.

Zoektocht naar de verantwoordelijke

Hoewel deze kaarten laten zien waar de navigatienauwkeurigheid is aangetast, kunnen ze de exacte oorsprong van de storingen niet aanwijzen. Geen enkele officiële regering heeft de verantwoordelijkheid voor het incident opgeëist. De geografische spreiding suggereert een verband met het aanhoudende conflict in Oekraïne, aangezien de getroffen zones samenvallen met de routes die door Russische drones worden gevolgd.

Het is mogelijk dat een deel van de storingen afkomstig is van NAVO-leden die proberen satellietgestuurde drones uit hun luchtruim te leiden. Verder zou de storing in de buurt van Kaliningrad en Wit-Rusland afkomstig kunnen zijn van zowel Russische als Europese bronnen, hoewel geen enkele staat dergelijke grootschalige operaties heeft toegegeven.

Elektronische oorlogsvoering

Historisch gezien zijn Russische operaties in verband gebracht met storingen in de Baltische staten. Defense News merkte eerder op dat uit onderzoek in de buurt van de Poolse baai van Gdańsk bleek dat eenheden voor elektronische oorlogsvoering in Kaliningrad de bron waren van spoofing en storingen, waarbij ook activiteit werd gedetecteerd in de buurt van Sint-Petersburg.

Bovendien bleek uit rapporten die aan de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) werden verstrekt dat begin 2025 meer dan 120.000 vluchten boven Zweden, Finland, de Baltische staten en Polen werden verstoord, waarbij de signalen konden worden herleid naar Rostov, Smolensk, Sint-Petersburg en Kaliningrad.

Russische drones

De instabiliteit is verergerd door de frequentie waarmee drones tijdens Russische offensieven het NAVO-grondgebied binnenvliegen. Denk daarbij aan een incident in september waarbij een drone Roemenië doorkruiste voordat hij in Moldavië neerstortte. Rusland beschikt over een uitgebreid scala aan elektronische oorlogsvoeringcapaciteiten, waaronder mobiele storingsunits die tot in Mali in Afrika zijn ingezet. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!