Schulden van Brussel en Wallonië dreigen tegen 2031 compleet onbeheersbaar te worden

• De schulden van de regio’s en de gewesten in België is sinds 2008 meer dan verdubbeld.
• Brussel en Wallonië worden volgens een rapport van het Planbureau tegen 2031 geconfronteerd met onbeheersbare schuldniveaus.
• Vlaanderen behoudt een stabiele financiële positie in vergelijking met andere regio’s.

Uit een recente analyse van het Federaal Planbureau (FPB) blijkt een verontrustende trend in de begrotingssituatie van België. Het aandeel van de staatsschuld dat in handen is van regionale en gemeenschapsbesturen is gestegen van 8,4 procent in 2008 tot 18,4 procent vandaag.

Van de totale staatsschuld van 692 miljard euro – ongeveer 108 procent van het bbp – is nu ongeveer 128 miljard euro toe te schrijven aan deze federale entiteiten. Deze verschuiving heeft het FPB ertoe aangezet de houdbaarheid op lange termijn van de regionale uitgaven en de impact daarvan op de bredere economische stabiliteit van het land in twijfel te trekken.

Brussel kampt met onbeheersbare schuld

De hoofdstedelijke regio heeft de somberste vooruitzichten. De schuldniveaus zullen naar verwachting tegen 2031 onbeheersbaar worden. Prognoses wijzen erop dat de schuld van Brussel zal stijgen van 250 procent van de aangepaste beschikbare inkomsten in 2025 tot 328 procent in 2031. Deze ontwikkeling zet zich voort ondanks pogingen om de tekorten te beteugelen en een periode van bevroren uitgaven tijdens de vorming van een nieuwe regering.

Het FPB schrijft deze instabiliteit toe aan hoge investeringskosten sinds 2018 en de blijvende financiële gevolgen van de pandemie. Het Planbureau waarschuwt dat de regio zeer weinig flexibiliteit zal hebben om haar belastingen of uitgaven aan te passen zodra de schuld dergelijke kritieke niveaus bereikt.

Begrotingsproblemen van Wallonië

Wallonië zal naar verwachting tegen 2031 een eveneens hoge schuldquote van 327 procent bereiken, grotendeels als gevolg van de kosten van de pandemie en de nasleep van de overstromingen van 2021. Hoewel het FPB de schuld van Wallonië nog steeds als onhoudbaar bestempelt, beschikt de regio over meer mogelijkheden voor begrotingscorrectie dan Brussel of Vlaanderen.

De Waalse regering heeft deze bevindingen zoals verwacht erkend. Minister-president Adrien Dolimont gebruikt de gegevens om aan te dringen op strengere financiële houdbaarheid te midden van een uitdagend macro-economisch klimaat.

Beperkte mogelijkheden voor de Franstalige Gemeenschap

Ook de Franstalige gemeenschap bevindt zich in een precaire positie: haar schuldquote zal naar verwachting stijgen van 117 procent in 2025 tot 158 procent in 2031.

Aangezien deze entiteit niet bevoegd is om eigen belastinginkomsten te genereren en volledig afhankelijk is van begrotingsoverdrachten, is haar vermogen om deze tekorten op te lossen ernstig beperkt. Dit heeft de politieke discussies over de efficiëntie van de huidige bestuurs- en financieringsstructuur opnieuw aangewakkerd.

Vlaanderen behoudt stabiliteit

Vlaanderen daarentegen blijft in een veel sterkere financiële positie verkeren. Hoewel de schuld is toegenomen als gevolg van de energiecrisis en de pandemie, zal deze naar verwachting vanaf 2027 stabiliseren dankzij lagere begrotingstekorten.

Tegen 2031 zal de schuld van Vlaanderen naar verwachting 118 procent van de inkomsten bedragen, een niveau dat het FPB beschouwt als een “laag risico” op instabiliteit.

Noodzaak van uniform begrotingstoezicht

Uiteindelijk stelt het FPB dat, wil België zich aan de tekortdoelstellingen van de Europese Unie houden, de federale overheid zich niet uitsluitend op nationale cijfers mag richten; zij moet ook de begrotingstrajecten van haar verschillende gewesten en gemeenschappen nauwlettend volgen. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!