‘9 büyüklüğünde siyasi deprem’

Nazi Almanyası’ndan bu yana ilk kez aşırı sağcı bir parti eyalet düzeyinde de olsa iktidara bu kadar yaklaşıyor.

3 KOLTUKLA KAÇIRDI

ASLINDA perşembenin gelişi çarşambadan belliydi. Bütün anketler göç karşıtı, İslam karşıtı, Schengen’den Euro’dan çıkmayı gündeme getiren Rusya ile iyi ilişkiler isteyen AfD’nin zaferine işaret ediyordu.

Mesele AfD’nin tek başına mı iktidar olacağı, yoksa koalisyona mı ihtiyaç duyacağıydı. Gelinen noktada AfD eyalet parlamentosunda 39 sandalye kazandı, mutlak çoğunluğu ise 3 sandalye ile kaçırmış oldu.

CDU’YA BÜYÜK DARBE

ALMANYA’da federal koalisyon hükümetinde ana parti olan Hıristiyan Demokrat Parti (CDU), Saksonya Anhalt’ta sandıkta AfD’nin oylarını yarıya indireceğini iddia ederken AfD, CDU’nun oylarını yarı yarıya indirdi.

Haberin Devamı

AfD yüzde 43.8 oy alırken, CDU yüzde 20 oy kaybederek yüzde 17.2 oranında oy alabildi. Anketler, AfD’nin en çok da muhafazakâr CDU’dan oy çaldığını gösteriyor.

‘DRAMATİK DÖNÜM NOKTASI’

AfD’nin yükselişi Almanya’da şok etkisi yaratmış durumda. AfD’nin Saksonya Anhalt Eyalet Başbakanı adayı Ulrich Siegmund’u birkaç hafta önce ‘Almanya’nın en tehlikeli adamı’ ilan eden Spiegel dergisi, dün sandıktan çıkan sonucu siyasi skalaya göre ‘9 büyüklüğünde bir deprem’ olarak niteliyordu.

Bild Gazetesi ‘Seçmenin öfkesi’ derken diğer uzmanlar, sandıktan çıkan sonucu ‘tektonik kayma’ ve ‘tarihi dramatik bir dönüm noktası’ diye değerlendiriyordu.

BÜYÜK TARTIŞMA VAR

NİYE böyle oldu? Almanya da bunu tartışıyor. Düzensiz göç yüzünden mi? Ukrayna krizi gölgesinde artan enerji fiyatları nedeniyle mi?

Alman ekonomisinde yaşanan kriz mi sebep? Batı-Doğu Almanya eşitsizliğinin hâlâ aşılamamış olması mı? Eski Almanya’ya özlem mi? Yoksa sadece Berlin’deki CDU-SPD iktidarına yönelik bir protesto oyu mu?

Suç oranlarındaki artış mı? Ya da TikTok’ta, sokakta büyük bir fenomene dönüşen AfD’nin genç Başbakan adayı Siegmund’un (35) yarattığı etki mi? Aslında hepsinden biraz gibi.

SEÇMENLERE SORDULAR

ALMAN basınında yer alan anketlere göre seçmenin birinci nedeni güvenlik. ‘AfD güvenlik endişemizi diğer partilere göre daha iyi anladı’ diyenlerin oranı yüzde 67.

Haberin Devamı

 ‘Diğer partiler AfD’ye adil davranmadı’ diyenlerin oranı yüzde 59. ‘Yabancı ve mültecilerin girişini daha sıkı bir şekilde kısıtlamak istemesini doğru buluyorum’ yüzde 58. ‘Ukrayna’ya silah gönderilmesini durdurmak istemesini olumlu buluyorum’ yüzde 57. ‘İçlerinde bazı aşırıcılar var ama genelde ortada duran bir parti’ yüzde 43. ‘Siegmund’dan iyi başbakan olur’ diyenler yüzde 38.

GÖÇMENLER HEDEFTE

2.1 milyon nüfuslu Saksonya-Anhalt, göçmen nüfusun nisbeten düşük olduğu bir eyalet. Çoğu Ukraynalı, Suriyeli ve Polonyalı olmak üzere 193 bin yabancı kökenli nüfus var. 6 bin civarında Türkiye kökenli yaşıyor eyalette. Ancak seçmen tercihlerinde göç meselesinin yine de etkili olduğu anlaşılıyor.

Haberin Devamı

Çünkü AfD, suç sözkonusu olursa Alman vatandaşı olmuş yabancı kökenlileri bile sınır dışı etmeyi vaadediyor. Oysa göçmen kökenliler Alman ekonomisinin işleyişinde kritik rol oynuyor. AfD bunu görmezden geldiği gibi siyasi bir söyleme de dönüştürerek oy topluyor.

AVRUPA’NIN AŞIRI SAĞ İLE SINAVI

- Saksonya Anhalt eyalet parlamentosuna girmeyi hak kazanan CDU, SPD, Yeşiller ve Sol Parti, AfD ile koalisyon kurmayacaklarını açıklamıştı. Gelinen noktada parlamentoda 5 üye çıkarabilen solcu BSW, AfD ile bir azınlık hükümetine göz kırpıyor. Bu durumda ilk kez faşist ve ırkçı eğilimler göstermekle itham edilen AfD bir eyalette iktidar olmuş olacak.

- Saksonya Anhalt (SA) seçim sonuçları, Başbakan Friedrich Merz liderliğindeki federal hükümet için de hezimet anlamına geliyor. Almanya’da genel seçimlerin 2029’da yapılması öngörülüyor. S.Anhalt bozgunu sonrasında Merz istifa eder mi? Erken seçimler tetiklenir mi? Bu bağlamda 20 Eylül’de yine eski Doğu eyaletlerinden Mecklenburg-Vorpommern (MV) ve Berlin’de yapılacak eyalet seçimlerinin sonuçlarının ipucu verebileceği değerlendiriliyor. Öte yandan AfD ülke genelindeki anketlerde de önde gidiyor.

Haberin Devamı

- AfD’nin seçim atağıyla Almanya şimdiye kadar denenmemiş sulara giriyor. Ana akım partiler seçmeni tanıdık sulara dönmeye ikna edebilecek mi?

- Ayrıca 2027’de Fransa’da cumhurbaşkanlığı, İtalya, İspanya, Yunanistan ve Polonya’da da genel seçimler var. Avrupa demokrasilerinin aşırı sağ ile sınavı devam edeceğe benziyor.