Zmiana czasu może nam szkodzić. Psycholog tłumaczy, dlaczego

Zmiana czasu odbija się na zdrowiu wielu osób. Widać po niej większą liczbę zawałów serca

Źródło wideo: Marek Nowicki/Fakty+ TVN

Źródło zdj. gł.: Shutterstock

Już niedługo, bo w nocy z 24 na 25 października przejdziemy na czas zimowy. Wskazówki zegara zostaną cofnięte o godzinę i choć jeden dzień pośpimy dłużej, to będziemy musieli znowu przystosować się do nowego rytmu dnia, ponieważ szybciej zacznie robić się ciemno.

Jak tłumaczyła psycholog zdrowia profesor Maria Jackowska z Uniwersytetu SWPS, kluczową rolę w funkcjonowaniu naszego zegara biologicznego odgrywa światło dzienne. Gdy mrok zapada szybciej, większość ludzi rozpoczyna i kończy dzień bez ekspozycji na promienie słoneczne - wychodzimy rano, kiedy wciąż jest ciemno, większość dnia spędzamy w budynkach, a potem zapada noc.

>>> CZYTAJ TEŻ: Zmiana czasu na zimowy 2026. Kiedy przestawiamy zegarki?

- Zegar biologiczny wyznacza nam rytm snu i czuwania, wpływa na trawienie, temperaturę ciała, a nawet nastrój. Działa w ścisłym związku z dostępem do światła. Zmiana czasu jest więc zakłóceniem funkcjonowania naszego zegara biologicznego - powiedziała Jackowska.

Potrzeba czas na przystosowanie się

Mimo, że przestawienie zegara zajmuje chwilę, to organizm ludzki potrzebuje znacznie więcej czasu na przystosowanie się do nowego rytmu. Jak zauważyła ekspertka, średnio zajmuje to tydzień lub dwa. Zaznaczyła, że dłużej adaptujemy się do przejścia na czas letni, kiedy wskazówki zegarów cofają się.

- Są dowody sugerujące, że zegar biologiczny osób z późnym chronotypem nie dostosowuje się do tej zmiany czasu. Ich wewnętrzny zegar pozostaje wtedy niedopasowany do naturalnego rytmu światła i ciemności oraz do rytmu narzuconego przez codzienne obowiązki - wskazała.

Jednym z najbardziej obserwowanych skutków zmiany czasu jest niewyspanie oraz pogorszenie nastroju. Ekspertka wyjaśniła, że Polacy są bardzo niewyspanym narodem. Ponad 40 procent z nas skarży się na niską jakość snu, a zmiana czasu tylko pogarsza taki stan. Niekiedy mogą pojawić się także poważniejsze konsekwencje.

- Badania naukowe pokazują większe ryzyko śmiertelnego wypadku samochodowego podczas nocy ze zmianą czasu zarówno jesienią, jak i wiosną oraz większe ryzyko wypadków w pracy i zawałów serca bezpośrednio po zmianie czasu z zimowego na letni - wyjaśniła Jackowska.

>>> CZYTAJ TEŻ: Przeczytaj to, zanim zaczniesz grabić liście

Zmiana czasu to relikt przeszłości

Zmiana czasu nieprzerwanie obowiązuje od 1977 roku. Uzasadnieniem jej wprowadzenia było dostosowanie godzin aktywności społecznej i gospodarczej do dostępności światła dziennego, co miało pomóc ograniczyć zużycie energii. Profesor Jackowska zauważyła, że obecnie nie ma to realnego przełożenia.

- Obecnie nie ma ekonomicznych przesłanek uzasadniających zmianę czasu, a negatywne skutki dla naszego zdrowia i samopoczucia jasno sugerują, że nam szkodzi - powiedziała. Dodała też, ze właśnie z tego powodu środowisko naukowe coraz częściej apeluje do polityków, aby zerwać z praktyką zmiany czasu.