Prądnik przestaje być pustym korytem. Ryby dostały nowe schronienie

Zarząd Zlewni w Krakowie, Stowarzyszenie Małopolska Ochrona Wód i Środowiska oraz m.in. wolontariusze firmy ABB odtwarzali w rzece Prądnik naturalne siedliska ryb, w tym głowacza białopłetwego i pstrąga potokowego.

Rzeka Prądnik/fot. Przemysław Błaszczyk /RMF MAXX

„Przywracamy funkcje, jakie rzeki powinny pełnić w środowisku”

Prace prowadzono w Parku Białoprądnickim. Do koryta rzeki trafiły żwir i kamienie różnych frakcji, które mają stworzyć rybom miejsca do schronienia, żerowania i rozmnażania.

Przywracamy nie tylko naturalny wygląd, ale też funkcje, jakie rzeki powinny pełnić w środowisku. To z pozoru proste działania, ale mamy nadzieję, że bardzo skuteczne – mówi Magdalena Słaboń z Wód Polskich – Zarządu Zlewni w Krakowie.

Na fragmencie tej rzeki w Parku Białoprądnickim ułożyliśmy ze żwiru i kamieni łachę, która ma być schronieniem oraz miejscem do rozrodu głowaczy, czy choćby pstrągów, ponieważ te ryby potrzebują kamieni, żeby móc się wytrzeć. Większość ryb nie może się wycierać w takim mule, jaki tu mieliśmy – przyznaje Paweł Chodkiewicz ze Stowarzyszenia Małopolska Ochrona Wód i Środowiska.

Naturalny filtr w korycie rzeki

Żwir i kamienie pełnią również funkcję naturalnego filtra. Między nimi żyją drobne organizmy i bezkręgowce uczestniczące w oczyszczaniu wody, a na warstwie żwiru zatrzymują się osady i zanieczyszczenia.

Zachodzą tam procesy, podczas których bakterie rozkładają zanieczyszczenia. Taki żwir działa trochę jak filtr w oczyszczalni ścieków, a przepływająca przez niego woda dodatkowo się natlenia – dodaje Chodkiewicz. 

„W rzece zaczyna się coś dziać”

Do przeprowadzenia akcji wykorzystano grant w wysokości 5 tys. zł, zdobyty przez pracowników firmy ABB. Za te pieniądze udało się kupić i dostarczyć na miejsce trzy wywrotki żwiru oraz kamieni różnych frakcji. Materiał był następnie przewożony taczkami i ręcznie rozmieszczany w korycie rzeki.

Zdecydowaliśmy się na akcję na Prądniku, w miejscu, gdzie nie można dojechać ciężkim sprzętem. Wszystko trzeba było więc przetaszczyć ręcznie – mówi Paweł Wielicki, jeden z wolontariuszy firmy ABB.

Jak trzy wywrotki żwiru i kamieni mogą zmienić życie w rzece? Jak wyjaśnia Paweł Radwański, wędkarz i prezes koła Polskiego Związku Wędkarskiego Zwierzyniec, w rzece wówczas zaczyna się „coś dziać”.

Nie jest to już płaskie dno, po którym po prostu płynie woda. Ryby mają gdzie się zatrzymać i gdzie bytować. To bardzo ważne – tłumaczy Radwański.

Jakie ryby skorzystają na zmianach?

Jednym z gatunków, które mają skorzystać z nowych siedlisk, jest głowacz białopłetwy. To niewielka, trudna do zauważenia ryba.

Ma maksymalnie ok. 10 cm. Jest ciemna, ma marmurkowe, maskujące ubarwienie i bardzo trudno ją wypatrzeć. Kryje się przede wszystkim między dużymi kamieniami – mówi Tomasz Malec, prezes Stowarzyszenia Małopolska Ochrona Wód i Środowiska. Jak dodaje, pierwszy raz natrafił na głowacza w Prądniku dopiero w ubiegłym roku.

Słyszałem, że tutaj występuje, ale nigdy wcześniej nie widziałem go na własne oczy. Dopiero podczas badań udało się go wyłowić przy użyciu specjalistycznego sprzętu – wspomina.