Operator kamery, milionowa kara i niewłaściwe kadrowanie zawodniczek na zawodach. Co tu jest prawdą

"Komisja Europejska nałożyła karę finansową na operatora kamery w wysokości 1 mln za nie stosowanie się do wytycznych UE o kadrowaniu kobiecej sylwetki" - twierdzi jeden z użytkowników na platformie X (pisownia wszystkich wpisów oryginalna). Do wpisu dołączony jest film, na którym widać młodą kobietę wykonującą skok w dal. Po skoku kamera w zwolnionym tempie długo pokazuje nogi i pośladki zawodniczki. W poście brakuje informacji, co to za zawodniczka, w trakcie jakich zawodów została nagrana ta sytuacja, w jakiej walucie miałaby zostać zasądzona kara i przede wszystkim - zgodnie z jaką procedurą Komisja Europejska miała ją nałożyć. Wpis w tydzień, do 30 września, został wyświetlony niemal 900 tys. razy.

"Lewackie wariactwo"; "Niech startują w palcie albo prochowcu"; "Powaliło ich? A po co ja babski sport oglądam? Przecież nie dla sportu!"; "Jeden z wielu, debilnych, wymysłów UE, a także jeden z wielu powodów do unicestwienia tego, patologicznego i totalitarnego, tworu!"; "Jeszcze trochę a będą uprawiać sport w burkach"; "No to trzeba się zrzucić" - komentują wpis internauci. Sprawdziliśmy, czy i przez kogo opisywana w poście kara faktycznie została nałożona oraz czy w całą sprawę zamieszana jest Komisja Europejska.

Nagranie z zawodów w Rosji

Zacznijmy od samego nagrania wykorzystanego w poście. Nie udało nam się ustalić, z jakich dokładnie zawodów pochodzi. Jednak strój zawodniczki sugeruje, że odbywały się one w Rosji. Prawdopodobnie są to juniorskie międzyregionalne zawody lekkoatletyczne. Na widocznym z przodu numerze startowym można zauważyć pisany cyrylicą skrót ВФЛА (ros. Всероссийская федерация лёгкой атлетики), czyli Wszechrosyjska Federacja Lekkoatletyczna. Przypomnijmy, że od marca 2022 roku, po pełnoskalowym ataku Rosji na Ukrainę rosyjscy lekkoatleci zostali wykluczeni z zawodów organizowanych pod egidą światowej federacji lekkoatletycznej. Kara, o której pisze internauta, musiałaby więc zostać nałożona za filmowanie zawodów, które odbywały się w Rosji.

"Komisja Europejska nie brała udziału w przygotowaniu wytycznych"

Przekaz o "wytycznych UE o kadrowaniu kobiecej sylwetki" i ewentualnych karach nakładanych przez Komisję Europejską ze względu na brak ich przestrzegania jest nieprawdziwy, bo Unia Europejska nie przygotowała takich regulacji. W czerwcu 2026 roku wytyczne w sprawie rzetelnego relacjonowania zawodów sportowych kobiet przygotowała natomiast Europejska Unia Nadawców (EBU). Rekomendacje zawarte są w raporcie "Podnoszenie poprzeczki. Wytyczne dotyczące przedstawiania z szacunkiem kobiecego sportu w mediach".

EBU to organizacja branżowa zrzeszająca publicznych nadawców telewizyjnych i radiowych. Członkami EBU mogą być nadawcy z państw, które znajdują się w Europejskim Obszarze Nadawczym (zgodnie z definicją Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego) lub są członkami Rady Europy. Członkami EBU jest 69 instytucji z 57 państw (w przypadku niektórych państw członkami jest więcej niż jedna organizacja; członkami z Polski są TVP i Polskie Radio). Do EBU należą organizacje spoza UE - na przykład z Wielkiej Brytanii, ale i spoza Europy, na przykład z Maroko czy Libanu. EBU jest najbardziej znana z organizowania Konkursu Piosenki Eurowizji.

Konkret24 potwierdził w EBU, że Komisja Europejska i Unia Europejska nie brały udziału w przygotowywaniu wytycznych. EBU zaprzeczyło, że w związku z ich przygotowaniem i stosowaniem nałożone zostały jakiekolwiek kary, bo "wytyczne stanowią opcjonalne zalecenia dotyczące najlepszych praktyk i nie są wiążącymi przepisami europejskimi".

We wstępie do raportu EBU wskazuje, że w transmisjach sportowych wciąż mierzymy się z problemem seksualizacji sportsmenek poprzez dobór określonych ujęć kamery i sposób montażu. Szczególnie problematyczne są "przeciągające się ujęcia ciał, kamery umieszczone pod niskim kątem, ukazujące intymne fragmenty ciała, oraz nadmierne wykorzystanie powtórek w zwolnionym tempie, które nie służą żadnemu celowi technicznemu ani narracyjnemu". W efekcie uwaga publiczności odciągana jest od osiągnięć i umiejętności technicznych atletek, a niewłaściwe kadrowanie może przyczyniać się do utrwalania szkodliwych stereotypów.

"Publikacja przygotowana przez EBU zawiera praktyczne wskazówki dotyczące pracy kamery i reżyserii transmisji, ustanawiając jasne standardy, które priorytetowo traktują wyniki sportowe i rzetelność redakcyjną". W pracy nad przewodnikiem udział brały znane zawodniczki - Holly Bradshaw (brytyjska skoczkini o tyczce), Ivana Spanovic (serbska skoczkini w dal) i Blanka Vlasic (chorwacka skoczkini wzwyż).

Co ważne, przygotowane przez EBU wytyczne "nie mają na celu narzucenia jednego sposobu relacjonowania zawodów lekkoatletycznych". Twórcy raportu podkreślają, że "osoby odpowiedzialne za realizację i reżyserię transmisji to wysoko wykwalifikowani profesjonaliści", którzy umieją pokazywać ten widowiskowy sport. "Mamy nadzieję, że niniejsze wytyczne będą odbierane nie tyle jako zbiór ograniczeń, ile jako początek dialogu między nadawcami, reżyserami, operatorami kamer i zawodniczkami — dialogu, który możemy wspólnie kontynuować"- czytamy w raporcie.

Wśród negatywnych przykładów kadrów raport EBU wskazuje na niepotrzebne zbliżenia i stosowanie zwolnionego tempa w powtórkach, filmowanie atletek od tyłu i dobieranie nieodpowiednich kątów nagrania, co może skutkować przygotowaniem ujęć, które pokazują atletki w kompromitujących je pozycjach.

Jako pozytywne przykłady wskazywane jest użycie szerszych kątów, co pozwala lepiej pokazać technikę wykonania próby, na przykład skoku wzwyż, filmowanie atletek z przodu, w trakcie rozbiegu, i z boku, kiedy przeskakują poprzeczkę. Rekomendowane są także zbliżenia na twarz zawodniczki, ukazujące jej emocje, a także interakcje z trenerem.