Tajemnica odcisku palca. Sztuczna inteligencja wykryła zadziwiającą rzecz

Odciski palców powstają jeszcze przed narodzinami, ale ich szczegółowy układ zależy nie tylko od genów. Badanie z 2024 r. wykazało, że sztuczna inteligencja potrafi rozpoznać wspólne cechy odcisków różnych palców tej samej osoby. To sugeruje, że ich unikalność jest bardziej złożona, niż dotąd sądzono.

Dane biometryczne wykorzystywane są w tworzeniu dokumentów

Źródło zdjęć: © PAP | Radek Pietruszka

5 października 2026, 10:42

Najważniejsze informacje:

• Podstawowy wzór linii papilarnych kształtuje się około szóstego miesiąca życia płodowego.
• O indywidualności odcisku decydują m.in. zakończenia, rozwidlenia i układ linii papilarnych.
• Do identyfikacji można wykorzystywać także tęczówkę, siatkówkę, twarz, głos, uszy, geometrię dłoni oraz DNA.

Jak powstają linie papilarne?

Linie papilarne zaczynają kształtować się w życiu płodowym. Ich rozwój rusza mniej więcej w trzecim miesiącu, a około szóstego miesiąca podstawowy wzór jest już uformowany. Później przede wszystkim zwiększa się rozmiar palca, natomiast układ grzbietów skóry pozostaje zasadniczo niezmienny.

Na jego szczegóły wpływają nie tylko geny, lecz także tempo wzrostu dłoni, układ tkanek, naczynia krwionośne, nerwy oraz warunki panujące w macicy. Dlatego nawet bliźnięta jednojajowe nie mają identycznych odcisków.

Badanie AI pokazało podobieństwa między palcami

Jak donosi portal focus.pl, badacze związani z Columbia Engineering sprawdzali, czy odciski różnych palców tej samej osoby mają wspólne cechy. System nie skupiał się przede wszystkim na minucjach, czyli zakończeniach i rozwidleniach linii. Analizował głównie kąty oraz krzywizny głównych grzbietów, zwłaszcza w centralnej części odcisku.

Wyniki sugerują, że poszczególne palce jednej osoby mogą być do siebie bardziej podobne, niż wcześniej zakładano. Nie podważa to indywidualności odcisków, ale pokazuje, że można analizować je na więcej niż jeden sposób. Dwa odciski mogą mieć ten sam ogólny typ, lecz szczegółowy układ tych cech nadal będzie się różnił.

Linie papilarne pomagają zwiększać tarcie między palcami a przedmiotami. Ułatwiają chwytanie, rozpoznawanie faktury i wykonywanie precyzyjnych ruchów. Ich wykorzystanie w kryminalistyce jest możliwe dzięki minucjom oraz ich wzajemnemu położeniu. Ślad pozostawiony na szklance, klamce czy stole porównuje się z odciskiem pobranym od konkretnej osoby.

Współczesne systemy potrafią przeszukiwać ogromne bazy danych i wskazywać potencjalne dopasowania. Stosowany w tym procesie schemat ACE-V obejmuje analizę, porównanie, ocenę i weryfikację. Częściowy, rozmazany albo zniekształcony ślad może jednak utrudnić prawidłowe rozpoznanie.

Odcisk palca to nie jedyny biologiczny identyfikator

Biometria wykorzystuje także inne cechy ciała. Do identyfikacji mogą służyć układ tęczówki, naczynia krwionośne siatkówki, twarz, głos, geometria dłoni oraz kształt uszu. Szczególne znaczenie ma również DNA, które dostarcza informacji o biologicznym pochodzeniu próbki.

Każda z tych metod zależy od jakości materiału i sposobu jego zebrania. Odcisk palca jest wygodny przy odblokowywaniu telefonu czy potwierdzaniu tożsamości, ale w przeciwieństwie do hasła nie można go zmienić. Z tego powodu dane biometryczne wymagają odpowiedniej ochrony.

Cały dzień w biegu? Skrót wydarzeń codziennie wieczorem w Twojej skrzynce