Kontrowersyjne banery w szwedzkich autobusach. Tak prawica szczuje na migrantów

Opracowanie: Piotr Parzysz Publikacja: Dzisiaj, 19 sierpnia (12:40)

Skrajnie prawicowa i przeciwna imigrantom partia Szwedzcy Demokraci została zmuszona do usunięcia kontrowersyjnych reklam zamieszczonych w transporcie publicznym pod Goeteborgiem oraz na głównym dworcu w Sztokholmie. Powodem były skargi kierowców i pasażerów, którzy poczuli się urażeni.

Kontrowersyjne banery w szwedzkich autobusach /Shutterstock

„Tęsknisz za Mogadiszu...”

W kampanii przed wyborami parlamentarnymi, zaplanowanymi na 13 września, autobusy w regionie Goeteborga zostały oklejone przez Szwedzkich Demokratów banerem z napisem: „Tęsknisz za Mogadiszu (stolicą Somalii)? Pomoże ci zasiłek na powrót do domu”.

Jak przekazało Szwedzkie Radio, reklama spotkała się z buntem kierowców, spośród których wielu jest Somalijczykami. Około 20 mężczyzn odmówiło rozpoczęcia pracy i udało się na zwolnienia lekarskie. Sprawa została uznana przez pracodawcę, spółkę transportową Vaesttrafik, za „utrudnienie środowiska pracy”, grożące „ryzykiem dewastacji”. Umożliwiło to zdjęcie afiszów.

Podobne kontrowersje wywołały antyimigranckie hasła Szwedzkich Demokratów na dworcu centralnym w Sztokholmie. Pasażerowie byli zmuszeni wybierać między „właściwymi” drzwiami a tymi sugerującymi, że nie są mile widziani w Szwecji, jeśli nie pracują lub nie uczą się języka albo żyją z zasiłku. Po skargach zarządca obiektu, firma Jernhusen, podjęła decyzję o usunięciu banerów. Jako powód podano ryzyko, że „niektórzy podróżni mogą odebrać slogan (w taki sposób), że nie są mile widziani na dworcu” – napisała gazeta „Aftonbladet”.

Przedstawiciele Szwedzkich Demokratów w obu przypadkach skrytykowali decyzje o zdjęciu banerów. Ugrupowanie to słynie z kontrowersyjnych przekazów - w poprzedniej kampanii, w 2022 r., mieszkańcy Sztokholmu mogli wsiąść do metra z napisem: „Zwycięski pociąg Szwedzkich Demokratów”, co skrytykował związek zawodowy maszynistów. Atmosferę podgrzał wówczas jeden z parlamentarzystów tego ugrupowania, pisząc pod zdjęciem pociągu na platformie społecznościowej o bilecie w jedną stronę i „przystanku Kabul”. W 2015 r. partia okleiła stację w prestiżowej sztokholmskiej dzielnicy Oestermalm napisami skierowanymi do turystów po angielsku: „Przepraszamy za żebraków”.

Prawica w Szwecji z największym poparciem w historii

Szwedzcy Demokraci, będący obecnie drugą siłą w szwedzkim parlamencie - po tym, gdy w wyborach w 2022 r. otrzymali największe w historii poparcie, 20,5 proc. - wspierają centroprawicowy rząd Ulfa Kristerssona. Na mocy umowy ze Szwedzkimi Demokratami znacznie zaostrzono przepisy migracyjne, a liczba wniosków o azyl zmalała do najniższego poziomu od 40 lat. Szwedzcy Demokraci byli pomysłodawcami znacznego podwyższenia od 1 stycznia br. wysokości zasiłku na powrót do ojczyzny dla imigrantów, do 350 tys. koron na osobę dorosłą (około 31 tys. euro).

W ostatnich sondażach Szwedzcy Demokraci mogą liczyć na 18-19 proc. głosów. Kristersson, którego Umiarkowana Partia Koalicyjna cieszy się poparciem 17-18 proc. ankietowanych, w zamian za poparcie na stanowisku premiera obiecał Szwedzkim Demokratom „ważne” stanowiska ministrów. Niewykluczone, że będą to teki ds. migracji lub sprawiedliwości, jeśli prawa strona sceny politycznej zdobędzie większość. Jak na razie badania opinii nieprzerwanie od miesięcy dają przewagę lewicowej opozycji na czele z Partą Robotniczą - Socjaldemokraci.

W Szwecji kierowcy autobusów komunikacji miejskiej to deficytowy zawód. Wiele spółek organizuje bezpłatne kursy skierowane do obcokrajowców, często połączone z nauką języka.