Illegale drugs te koop via Google Maps: 'Wil je het nu geleverd hebben, of later?'

Zo worden we direct aangesproken, op het Telegramkanaal van Santi* dat we net geopend hebben. Als we antwoorden: 'Hangt af van het aanbod' krijgen we een lange lijst met 9 soorten marihuana, twee soorten cocaïne, ketamine, chrystal meth, LSD, MDMA, DMT, hash, gummibeertjes, vapes en ga zo maar door.

"Let me know what you need, sir."

Dat er via Telegram drugs verkocht wordt, is niet nieuw. Het medium lijkt op Whatsapp, alleen kun je er veel makkelijker met onbekenden chatten of een groep vormen. En dat is precies waar drugsdealers het voor gebruiken: een chat om de verkoop te bezegelen. Het enige wat je nodig hebt, is de naam van de contactpersoon of groep.

Google Maps

Nieuw is nu dat die namen massaal via het 'gewone' Google Maps verspreid worden. Daarover berichtten het Luxemburgse L'Essentiel en La Capitale. En effectief: wie 'Cannabis store' of 'Cannabis magasin' in Google Maps intikt, ziet in Brussel een twintigtal zoekresultaten op de kaart verschijnen.

Meer dan de helft is compleet virtueel, en niet gelinkt aan een echte winkel. Ze zijn 24 uur per dag open, 7 dagen op 7. De foto die je te zien krijgt als je klikt op het zoekresultaat, is AI-gegeneerd, en toont een cannabiswinkel die geen enkele gelijkenis vertoont met het fysieke gebouw waar de virtuele winkel zogezegd gevestigd is.

Op die foto wordt in grote letters de naam van een Telegramkanaal vermeld. Wie dat in Telegram ingeeft, komt in een chat terecht. De meeste zoekresultaten leiden naar dezelfde vijf Telegramkanalen. Andere 'winkels' gebruiken een weblink die je naar een Whatsapp of Signal-chat leidt.

In beide gevallen kun je daar je bestelling plaatsen.

Vermenging

Andere zoekresultaten zijn wél gelinkt aan een echte winkel, maar hebben dezelfde glimmende AI-foto bovenaan, met daarin de Telegram-link naar harddrugs. Dat is het geval met bijvoorbeeld Canna House Ambiorix, Liberty Shop aan de ULB of StreetShop Ixelles aan Flagey. Dat zijn winkels waar je legaal CBD kan kopen, de niet-psychoactieve stof in cannabis.

Die winkels hebben niks te maken met de illegale handel die de adressen kaapt. Iedereen kan namelijk bij gelijk welk adres een foto naar keuze uploaden. Wat ooit bedoeld was om klanten te helpen, bijvoorbeeld door een foto van een gerecht in een restaurant te tonen, wordt nu dus misbruikt.

"Bijna elke dag vragen we aan Google om die foto's weg te halen, wat dan een dag of wat duurt. Daarna staat er alweer een nieuwe foto op, met link naar harddrugs", zegt de verkoper van StreetShop Ixelles, die liever niet zijn naam vermeld ziet.

"Dit is nu al ongeveer een jaar aan de gang en we kunnen er niks tegen doen", vervolgt de verkoper. "We zijn er helemaal niet gelukkig mee. Het zorgt voor verwarring bij de mensen, en tegelijk leidt het mogelijke kopers van CBD weg van bij ons, naar iets anders. Hopelijk verandert de media-aandacht daar iets aan."

'Sir'

Maar leidt het tot iets? We nemen de proef op de som, en volgen de link naar de harddrugs. Onze redactie probeerde twee Telegramkanalen en één WhatsAppgesprek, die laatste gelinkt aan een Brits telefoonnummer. Alledrie bieden ze allerhande (hard)drugs aan.

Bij het Telegramkanaal Santi wordt een afspraak gemaakt aan de tramhalte aan het Flageyplein, nadat we aangaven niet ons privé-adres te willen delen. Omdat we zogezegd voor meer dan 100 euro kopen, 3 gram ketamine voor 180 euro om precies te zijn, is de levering via de koerier gratis.

"Wanneer wilt u dat geleverd zien, sir? Leveringen kunnen altijd, sir."

Betalen kan via PayPal, Revolute, Zelle, Apple Pay en Bitcoin, en moet voorafgaand aan de levering. Bij het andere Telegramkanaal wil de verkoper dat het liefst via Apple Gift Card: ik moet 100 euro voor 3 gram cocaïne op een Apple Gift Card laden en een foto van de code van die kaart sturen naar de dealer - die de kaart dan kan gebruiken.

Omdat hij ook de optie overschrijving aanbiedt, dringen we daarop aan, waarna een Litouws rekeningnummer verschijnt. En het gaat snel: nog tijdens het treuzelen, krijgen we al een berichtje van de bezorger, met een ander nummer, die aangeeft dat er niemand was op een adres dat we deze keer wel opgegeven hebben. Ter aanvulling: in ons onderzoeksstuk over valse ziektebriefjes ging de aankoop ook al via een Litouws rekeningnummer.

Uiteindelijk annuleren we de aankoop, ook als journalistieke test blijft zoiets illegaal. Of we uiteindelijk drugs in onze handen zouden krijgen, blijft dus onduidelijk.

'Bekend'

Politie en gerecht zijn op de hoogte. "Het fenomeen is ons - helaas - bekend", zegt An Berger, woordvoerder bij de federale politie. "Het is één van de recentere manieren waarop criminelen bestaande digitale platformen en apps gebruiken voor hun criminele doeleinden. Of het nu gaat om drugs verkopen of oplichting, criminelen passen voortdurend hun methoden aan om burgers te kunnen bereiken. We raden uiteraard af om in te gaan op deze advertenties en ze wel telkens te melden aan de platformen."

We vroegen ook Google om een reactie, maar de woordvoerder voor de Benelux is karig met commentaar: "We onderzoeken de praktijk." Hoe dan ook blijft de vraag of het platform niet meer moet doen om de vermenging met illegale producten te verhinderen. Daar is ook de politie en politiek mee bezig.

"We werken met Europol en de Europese Commissie samen aan onze relatie met de grote internationale platformen, zodat illegale content sneller kan worden opgespoord en makkelijker kan verwijderd worden", zegt Berger. "De verschillende regelgeving, zeker in niet-Europese landen, maakt dit bijzonder complex. Het doel is alleszins om sneller te kunnen inspelen op nieuwe werkwijzen van criminelen en sneller te kunnen ingrijpen op kanalen die ze misbruiken voor criminele doeleinden."