„Nie wiedziałam, że tak tu źle”. Pół wieku temu ABBA wystąpiła w Polsce, a ulice opustoszały

Właśnie mija pół wieku od niezapomnianego wydarzenia, które na stałe zapisało się w historii polskiej muzyki i telewizji. Jesienią 1976 roku szwedzki kwartet ABBA po raz pierwszy – i jedyny – odwiedził Warszawę, występując w słynnym programie „Studio 2”. Kulisy wizyty zespołu w pogrążonej kryzysem PRL do dziś budzą emocje i rodzą mnóstwo pytań. Sam występ przyciągnął przed telewizory tylu widzów, że ulice w Polsce świeciły pustkami.

Szwedzki zespół muzyczny ABBA, grający muzykę pop, nagrał w Telewizji Polskiej program muzyczny (fot. Ireneusz Radkiewicz)

Szwedzkie supergwiazdy na ziemi PRL

7 października 1976 roku ABBA przyleciała do stolicy specjalnie wynajętym samolotem. Towarzyszyła jej ścisła ochrona, asysta milicji oraz tłum dziennikarzy z Polski i zagranicy. Wśród członków zespołu panowała rzadko spotykana ostrożność – wokalistka Agnetha Fältskog pojawiła się w Warszawie dzień wcześniej wraz z ojcem, oddzielnie od reszty ABBY. Jej mąż, a jednocześnie członek formacji – Björn Ulvaeus – wytłumaczył widzom TVP: Z uwagi na bezpieczeństwo naszej córki zwykle latamy osobno – na wypadek katastrofy.

Bez honorarium? Kulisy finansowe i legendy

Do dziś nie brakuje domysłów, jak udało się sprowadzić światowy zespół do socjalistycznej Polski, zwłaszcza, że nawet bogatsze kraje nie mogły wtedy pozwolić sobie na takie widowisko. 

Oficjalnie menedżer grupy, Stig Anderson, zapewniał: Nie bierzemy za to żadnych pieniędzy. Mamy tu tylu fanów, że postanowiliśmy zrobić program telewizyjny dla Polaków. 

Plotki jednak głosiły, że koszty związane z przyjazdem były gigantyczne – szczególnie jeśli chodzi o scenografię i organizację pobytu gwiazd. Prawdziwa kwota do dziś pozostaje tajemnicą.

Spacer po warszawskiej Starówce i wizyta w kompleksie handlowym

Kultowa fotografia zespołu na tle Starówki, zrobiona przez Ireneusza Radkiewicza, do dziś wzbudza wzruszenie wśród fanów ABBY. Po Warszawie muzycy poruszali się wśród tłumu ochroniarzy, a wejście do Domów Centrum wywołało autentyczne zdumienie ze strony wokalistki: Wiedziałam, że Polska to ubogi kraj, ale nie spodziewałam się, że jest tu aż tak źle. Ludzie są niesamowicie mili, ale zdaje się, że żyją bardzo skromnie – przyznała później Fältskog.

Telewizyjna realizacja marzeń

Występ ABBY nagrano 7 października i wyemitowano dopiero kilka tygodni później, 13 listopada. Show trwał 46 minut, podczas których zespół wykonał swoje największe przeboje, m.in. „Dancing Queen”, „SOS”, „Fernando” czy „Money Money Money”.

 Scenografia była niecodzienna – wysokie schody wyłożone folią, przestrzenne litery „ABBA” i „STUDIO 2”, tańczący statyści i charakterystyczna przezroczysta folia gwarantowały prawdziwie światowy poziom.

Ciekawostką jest zapis w umowie – ABBA miała prawo sprzedawać nagranie występu w krajach poza blokiem wschodnim. TVP zachowała prawa do emisji na terenie Europy Środkowo-Wschodniej.

Sukces, który przetrwał pokolenia

Od legendarnej wizyty minęło pół wieku, a ABBA nadal cieszy się ogromną popularnością – sprzedała ponad 380 milionów płyt na całym świecie, a jej utwory liczą miliardy odtworzeń. Materiały z polskiego epizodu ABBY były emitowane m.in. w Australii i ZSRR, a polska publiczność mogła do nich powrócić choćby dzięki TVP Kultura.

Archiwum Fotograficzne Polskiej Agencji Prasowej, z którego pochodzi ikoniczne zdjęcie ABBY na Starówce, gromadzi blisko 20 milionów kadrów dokumentujących najważniejsze momenty XX i XXI wieku. Dzięki profesjonalnej digitalizacji możemy dziś na nowo odkrywać te wyjątkowe wspomnienia.