Regering surft tussen optimisme en wantrouwen bij start begrotingsconclaaf

De Brusselse regering staat voor een stresstest van jewelste: haar eerste begrotingsconclaaf op weg naar een budgettair evenwicht in 2029. “De maatregelen staan al opgelijst. De vraag is of ze zullen volstaan.”

719 miljoen euro. Meer mag het begrotingstekort niet bedragen na het conclaaf dat de Brusselse regering dit weekend houdt in de Iris Tower in de Noordwijk. De ploeg van Brussels minister-president Boris Dilliès (MR) buigt zich vanaf zaterdagochtend over de begroting voor volgend jaar. Ook bijsturingen aan het budget van 2026 komen aan bod.

Minister van Begroting en Financiën Dirk De Smedt (Anders) vertrekt niet van een wit blad. Tijdens de regeringsonderhandelingen in februari klopten de zeven coalitiepartners een meerjarentraject af, met voor De Smedt één heilig einddoel: een begroting in evenwicht in 2029.

Falen is geen optie voor de enige minister die Anders in de rangen heeft: in de existentiële strijd die de partij voert, moeten gezonde Brusselse financiën de liberalen ook in Vlaanderen geloofwaardigheid bezorgen.

'Totaal onrealistisch’

Tot zover de theorie. In de praktijk staat het beoogde begrotingsevenwicht na amper acht maanden regeren al onder druk. “De maatregelen staan al opgelijst, de vraag is of ze zullen volstaan”, zegt een hoge bron.

Neem nu de geplande besparingen op de Brusselse overheidsdiensten, met de aanwervingsstop bij de administraties als blikvanger. Die ingreep moet volgend jaar 75 miljoen euro opleveren. “Een totaal onrealistisch cijfer”, countert een bron bij een meerderheidspartij.

Er zit vaart achter de hertekening van het administratief landschap, die jaarlijks 15 miljoen euro moet opleveren, maar andere plannen van bevoegd minister De Smedt botsen op weerstand bij de vakbonden van het overheidspersoneel.

De barema-aftopping komt er bijvoorbeeld niet, waardoor de begrotingsminister al 9 miljoen euro misloopt. “Als het sociaal overleg scheefloopt, is het logisch dat de vakbonden verworven rechten beschermen”, luidt de kritiek bij een coalitiepartner.

“Dirk De Smedt houdt zijn kaarten dicht tegen de borst. Hij trekt info naar zich toe om zelf oplossingen te vinden”

Hogere sociale huurprijzen

Om de weg richting een begrotingsevenwicht enigszins realistisch te houden, besliste de Brusselse regering om een aantal investeringen buiten het begrotingssaldo te parkeren.

Het mag niet verbazen dat De Smedt wil dat die investeringen ook renderen. Zo rekent de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij (BGHM) dit jaar nog op 131 miljoen euro. Volgend jaar gaat het om 75 miljoen euro. In totaal wordt deze legislatuur een kapitaalinjectie van 400 miljoen euro in de sociale huisvesting buiten de begroting gehouden.

Zeker na het schandaal bij de Anderlechtse Haard groeit de druk om die middelen te koppelen aan hervormingen in de sociale woonsector en hogere huurprijzen. Die plannen staan ook in het regeerakkoord.

Volgens het kabinet van staatssecretaris voor Huisvesting Karine Lalieux (PS) staat de discussie over hogere huurprijzen “los van het begrotingsconclaaf”, maar daar zijn andere coalitiepartners minder zeker van.

Brussels minister Ahmed Laaouej (PS) zou als openingszet in het debat over hogere huurprijzen alvast financiële stimulansen voor betaalbaar wonen op tafel leggen. “Maar ze moeten hervormingen in de sociale woonsector voorstellen. Daar wachten we nog op”, klinkt het.

Federale schaduw

Verder werpen ook de gesprekken met de federale regering over de Beliris-middelen en de Brussels Deal hun schaduw over het Brussels begrotingsconclaaf.

In principe krijgt het gewest 50 miljoen euro extra federaal geld voor tunnelwerken, boven op de bestaande Beliris-middelen. Bevoegd minister Bernard Quintin (MR) zou die 50 miljoen echter in het huidige Beliris-budget willen onderbrengen. Daarnaast bestaat er nog onenigheid over de projecten waarvoor Brussel het fonds mag aanspreken.

Ook over de toekomst van de Brussels Deal is er nog geen akkoord tussen Brussel en de federale regering.

Door tweeduizend opvangplaatsen in Brussel niet meer te financieren, dreigt minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) Brussel voor een factuur van 43 miljoen euro te plaatsen als het de opvang zelf wil voortzetten. “De federale en de Brusselse regering hebben elkaar bij de kraag vast”, is de analyse.

Pittig detail: ook de regering-De Wever trekt zich dit weekend in conclaaf terug. Op de federale onderhandelingstafel zijn Beliris en de Brussels Deal weliswaar details in de kolossale besparingsopdracht van tien miljard euro.

Appartementen

Volgens een bron zijn er in aanloop naar het conclaaf nog “lijken uit de kast gevallen”.

Het zou gaan om Europees geld dat tijdens de vorige legislatuur op de algemene rekening van het Brussels Gewest is beland en vervolgens als inkomsten in de begroting werd ingeschreven. De middelen waren nochtans bestemd voor onder meer mobiliteitsprojecten. “Maar die projecten krijgen nu geen betaalkredieten”, klinkt het.

Het wordt ook uitkijken naar inkomsten uit de verkoop van sites en gebouwen die in handen zijn van het Gewest.

Dit jaar moet die verkoop 40 miljoen euro opleveren, maar het is nog onzeker of dat streefdoel wordt gehaald. Naast sites binnen stadsvernieuwingsprojecten die niet langer lopen, zouden ook privé-appartementen die eigendom zijn van het Gewest in de etalage komen.

Daarnaast ligt nog een rist dossiers klaar die voor wrijving tussen de meerderheidspartners kunnen zorgen. Zo zou er sprake zijn om de 5.000 gesubsidieerde contracten, de zogenoemde GECO’s, bij vzw’s en openbare besturen verder af te bouwen. Ook een niet-indexering van die subsidie ligt op tafel. De PS verzet zich daartegen. “Nee, dat aantal moet omlaag”, klinkt het elders. “Maar de sociale sector moet ook beschermd worden.” Ook de tewerkstellingsmaatregelen worden dit weekend tegen het licht gehouden.

In de zoektocht naar extra miljoenen komt ook het omvangrijke budget voor het openbaar vervoer snel in beeld. De vraag is onder meer of er aan de MIVB-tarieven wordt geraakt.

Ook het geplande wegenvignet zal geld opleveren: 22 miljoen euro, en 30 miljoen euro op kruissnelheid. De Smedt is hiervoor bezig aan een hervorming van de verkeersbelasting. Eigenaars van elektrische wagens zouden moeten bijdragen.

'Wantrouwen’

Zaterdagochtend trappen de regeringspartners het conclaaf af, zondagavond zou een akkoord in de lucht moeten hangen. Eerder deze week organiseerde De Smedt al bilaterales met elk regeringslid.

“De begroting zit in een heel strak keurslijf”, zegt een woordvoerder. “Het is dan ook erg moeilijk om buiten de lijntjes te kleuren.”

Een andere bron voegt toe: “Als je om extra geld komt vragen, antwoordt Dirk dat je eerst binnen je eigen budgetten moet gaan kijken.”

Niet iedereen klinkt even hoopvol. “In de vorige legislatuur werden de tabellen veel eerder rondgestuurd naar de coalitiepartners. Nu houdt Dirk zijn kaarten dicht tegen de borst. Hij trekt info naar zich toe om zelf oplossingen te vinden. Dat wijst op wantrouwen en wil misschien ook zeggen dat hij zelf twijfelt aan de haalbaarheid van een begrotingsevenwicht in 2029.”

Regering-Dilliès

Na 613 dagen politieke impasse heeft Brussel een nieuwe regering. BRUZZ volgt de regering-Dilliès, haar beleid en de politieke ontwikkelingen op de voet.