Scheepsbouwer Damen in crisis nu Duitsland overschakelt naar TKMS voor marineschepen; ook problemen met Belgische fregatten

• Duitsland schakelt over naar TKMS nadat technische storingen het F126-fregatproject van Damen lamlegden.
• Het ASWF-project voor fregatten voor België en Nederland is ook in de problemen gekomen.
• Er dreigen nu omvangrijke juridische geschillen over miljarden aan contractuele vergoedingen en tegenvorderingen.

De Nederlandse scheepsbouwer Damen kampt met aanzienlijke tegenslagen, met name de dreigende mislukking van het F126-fregatproject in Duitsland en operationele problemen rond het ASWF-initiatief in de Benelux. In een belangrijke koerswijziging keert Berlijn Damen de rug toe en besluit het acht MEKO A-200-schepen aan te schaffen bij ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS).

Vertragingen in het F126-project

Het F126-project, dat oorspronkelijk bedoeld was om de Duitse marine te voorzien van zes grote fregatten ter beveiliging van het Oostzeegebied, had een waarde van 8 miljard euro. De planning liep echter drastisch uit. Terwijl het eerste schip aanvankelijk gepland stond voor 2027, wijzen schattingen er nu op dat het mogelijk pas in 2031 of 2032 in dienst zal worden genomen.

Technische storingen speelden een centrale rol bij deze vertragingen. De 3DEXPERIENCE-software die voor de engineering was gebruikt, zou naar verluidt hebben geleid tot kritieke fouten in de afmetingen van leidingen, bekabeling en stalen onderdelen, waardoor uitgebreide handmatige correcties noodzakelijk waren. Bovendien hebben serverinstabiliteit en software-incompatibiliteit met Duitse partners de productie-efficiëntie teruggebracht tot ongeveer 20-30 procent van de doelstelling.

Juridische geschillen

Administratieve wrijvingen verergerden de industriële crisis. Er ontstonden geschillen toen Duitse inkoopfunctionarissen Engelstalige digitale documentatie afwezen en goedkeuring eisten voor elk klein technisch detail, wat botste met de iteratieve ontwerpbenadering van Damen. Zelfs nadat Rheinmetall tussenbeide kwam om de systeemintegratie te beheren, bleven de eerdere ontwerpfouten bestaan.

Om de hierdoor ontstane maritieme leemte op te vullen, kiest Duitsland voor de TKMS MEKO A-200 DEU, waarvan de eerste eenheid eind 2029 zou kunnen worden geleverd. Deze overgang heeft een enorme juridische strijd over de financiën ontketend. Damen eist 4,7 miljard euro aan contractuele vergoedingen, terwijl minister van Defensie Boris Pistorius heeft gesuggereerd dat Duitsland mogelijk een tegenvordering van 2,3 miljard euro zal indienen.

Operationele tegenslagen in Roemenië

De problemen van Damen strekken zich uit tot Roemenië, waar de scheepswerf in Mangalia medio 2024 een insolventieprocedure heeft ingeleid. Als gevolg daarvan heeft Boekarest een project voor patrouille- en duikvaartuigen gegund aan Lürssen en Rheinmetall, waarbij het voorstel van Damen voor de MOPV 2600 werd afgewezen vanwege ontoereikende onderzeebootbestrijdingscapaciteiten.

Voet aan de grond houden op markten voor kleinere schepen

Ondanks deze zware verliezen blijft het bedrijf aanwezig op de markt voor kleinere schepen. De Turkse vestiging in Antalya heeft een contract voor de bouw van 13 zoek- en reddingsboten voor de Turkse kustwacht, die uiterlijk in 2028 moeten zijn opgeleverd.

Daarnaast begeleidt Damen de modernisering van drie patrouilleschepen voor de Royal Bahamas Defence Force en werkt het samen met COTECMAR in Colombia aan de ontwikkeling van het fregat PES 10714CO.

Succes met het Portugese dronendrager

Een opvallend lichtpuntje is de bouw van de NRP D. João II voor Portugal. Dit multifunctionele dronendrager van 7.000 ton, gebouwd in Galați, heeft de certificering van Lloyd’s Register behaald en zal naar verwachting in april 2027 worden opgeleverd.

Het schip, dat 132 miljoen euro kost, beschikt over een enorm vliegdek voor onbemande luchtvaartuigen en helikopters, waardoor Portugal een voortrekkersrol inneemt in de Europese drone-drageroperaties en Damen een cruciale succesvolle referentie krijgt te midden van de huidige crises. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!