Vlaanderen trekt registratierechten voor enige eigen woning in 2027 op naar 3 procent: wie uiterlijk eind 2026 tekent, behoudt mogelijk het tarief van 2 procent

• Vlaanderen verhoogt de registratierechten voor de hoofdwoning van 2 procent naar 3 procent vanaf 1 januari 2027.
• Kopers moeten uiterlijk op 31 december 2026 een standaardkoopakte ondertekenen om het lagere tarief te kunnen toepassen.
• Strenge verblijfsvereisten beschermen het verlaagde belastingtarief tegen sancties.

De Vlaamse regering wil de registratierechten voor kopers van hun enige hoofdverblijfplaats vanaf 1 januari 2027 verhogen van 2 procent naar 3 procent. Dit betekent dat kopers mogelijk te maken krijgen met hogere afsluitingskosten. Het voorstel werd in de Septemberverklaring geïntroduceerd en wordt momenteel door het parlement behandeld. Concreet zou het gaan om 1.000 euro extra per 100.000 euro van de belastbare waarde van het onroerend goed.

Voorwaarden voor verlaagde tarieven

Om in aanmerking te komen voor dit verlaagde tarief, in plaats van het standaardtarief van 12 procent, moeten kopers aan verschillende criteria voldoen. Ze moeten de aankoop als particulier doen, niet via een vennootschap. Bovendien mogen ze geen andere woningen of bouwkavels bezitten, ook niet in het buitenland. De koper moet zich binnen drie jaar na de notariële aankoopakte op het adres van de woning inschrijven. Voor verkoopovereenkomsten die vanaf 1 januari 2027 worden gesloten, moet die inschrijving bovendien minstens één jaar ononderbroken behouden blijven. Het niet naleven van deze regels kan leiden tot een vordering tot betaling van het volledige tarief van 12 procent, vermeerderd met een belastingverhoging van 20 procent.

Datum van de overeenkomst

Een cruciale factor bij het bepalen of het tarief van 2 procent of 3 procent van toepassing is, is de datum van de overeenkomst. Voor standaard koopovereenkomsten (zoals een compromis) is de datum waarop de overeenkomst wordt ondertekend de doorslaggevende factor. Als een geldige koopovereenkomst uiterlijk op 31 december 2026 wordt gesloten, blijft het tarief van 2 procent doorgaans van toepassing, zelfs als de definitieve notariële akte in 2027 wordt ondertekend. Om dit te verifiëren, bevatten notariële akten een fiscale verklaring met betrekking tot de ondertekeningsdatum. In geval van onzekerheid, of voor elke akte die na 30 april 2027 wordt ondertekend, kunnen de autoriteiten bewijsstukken opvragen. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om een bewijs van een vóór 2027 betaalde aanbetaling of een ondertekende leningaanvraag.

Specifieke regels voor gekruiste opties

De regels verschillen echter voor “kruisopties” of wederzijdse koop- en verkoopbeloften. In tegenstelling tot een standaard koopovereenkomst worden deze over het algemeen niet beschouwd als definitieve verkopen op het moment van ondertekening. Volgens het huidige standpunt van VLABEL is de datum van de definitieve notariële akte bepalend voor het belastingtarief. De Raad van State heeft in zijn advies van 19 oktober 2026 echter aangegeven dat die interpretatie mogelijk onjuist is. Wanneer de overeenkomst geen clausule bevat die bepaalt dat de verkoop pas bij de notariële akte tot stand komt, kan de datum waarop de optie wordt gelicht bepalend zijn. De precieze toepassing blijft dus juridisch onzeker.

Voordelen voor bescheiden woningen

Ondanks de geplande verhoging kunnen bepaalde voordelen blijven bestaan. Volgens de huidige plannen blijft de vermindering voor bescheiden woningen behouden. Onder bepaalde voorwaarden kan een extra vermindering van 1.867 euro worden toegekend. Dat zou kunnen wanneer de belastbare grondslag niet hoger is dan 220.000 euro in de meeste Vlaamse gemeenten of 240.000 euro in bepaalde kernsteden en gemeenten van de Vlaamse Rand. Deze wijzigingen zijn nog niet wettelijk vastgelegd en kunnen een aanzienlijke invloed hebben op het benodigde eigen vermogen voor een aankoop. Daarom wordt potentiële kopers aangeraden om in hun begroting rekening te houden met het hogere tarief van 3 procent om financiële verrassingen te voorkomen. (ev)

Wil je meer financieel nieuws ontvangen? Schrijf je dan in op onze dagelijkse Money Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!