Dzisiaj zmiana czasu. To warto wiedzieć

Zmiana czasu odbija się na zdrowiu wielu osób. Widać po niej większą liczbę zawałów serca

Źródło wideo: Marek Nowicki/Fakty+ TVN

Źródło zdj. gł.: conzorb/Shutterstock

W nocy z soboty (24 października) na niedzielę (25 października) nastąpi zmiana czasu z letniego na zimowy. Oznacza to cofnięcie wskazówek z godz. 3 na godz. 2.

Wpływ zmiany czasu na zdrowie

Godzina różnicy może wydawać się niewielka, jednak dla naszego rytmu dobowego nie pozostaje bez znaczenia.

- Zmiana czasu z letniego na zimowy, czyli mówiąc żartobliwie międzynarodowy dzień "jet-lagu". Wielu z nas doświadczyło podróży lotniczej, zdarzało się, że one były związane ze zmianą czasu. Czekająca nas zmiana czasu z letniego na zimowy to taka podróż w skali całego społeczeństwa. Biorąc pod uwagę, że śpimy przez około jedną trzecią życia, nie dziwi, że ma to wpływ na nasze funkcjonowanie - mówi Piotr Grzyb, nefrolog i specjalista chorób wewnętrznych enel-med.

Lekarz tłumaczy, że na skutek zmiany czasu dochodzi do gwałtownej ingerencji w rytm dobowy regulowany wydzielaniem hormonów, osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej oraz wydzielania przez szyszynkę melatoniny. - Dlatego możemy spodziewać się, że następnego dnia będziemy mieli obniżony nastrój, będziemy drażliwi, nasza koncentracja będzie obniżona - opisuje.

Zmiana czasu ma również zwiększać ryzyko zawałów serca i udarów mózgu.

Pytania o koniec zmiany czasu w Europie

Co pół roku w związku ze zmianą czasu z letniego na zimowy i z powrotem na letni, w UE powraca pytanie o całkowite odejście od zmiany czasu. W 2018 r. Komisja Europejska wyszła z taką propozycją i niezmiennie - jak zadeklarowała w piątek rzeczniczka KE - ją popiera.

- Nasze stanowisko pozostaje niezmienne od 2018 roku, kiedy przedstawiliśmy współustawodawcom wniosek w tej sprawie. To państwa członkowskie są w najlepszej sytuacji, by podjąć decyzję dotyczącą czasu. Od tamtej pory, a minęło już osiem lat, projekt ten utknął w Radzie UE. Państwa członkowskie nie osiągnęły jeszcze porozumienia, ale jesteśmy gotowi konstruktywnie z nimi współpracować, by to się udało - powiedziała rzeczniczka Komisji Europejskiej Anna-Kaisa Itkonen.

W swoim projekcie sprzed ośmiu lat KE pozostawiła do decyzji państw członkowskich to, czy pozostaną przy czasie letnim, czy zimowym. Wzbudziło to obawy wśród stolic, że państwom nie uda się skoordynować zmian i w UE powstanie "czasowa mozaika". Są bowiem państwa, które wolałyby pozostać przy czasie zimowym, a są takie, gdzie lepiej funkcjonowałby czas letni.

Itkonen przypomniała, że kwestia przestawiania wskazówek w Europie pojawiła się już podczas pierwszej wojny światowej. - Później rozwiązanie to na pewien czas zarzucono, ale w obliczu obecnego kryzysu energetycznego warto przypomnieć, że to właśnie Francja, dokładnie 50 lat temu, przywróciła czas letni w ramach reakcji na kryzys naftowy, aby zaoszczędzić energię - podkreśliła przedstawicielka KE.

Konsultacje społeczne przeprowadzone w 2018 r. przez KE wykazały, że ogółem 84 proc. Europejczyków chce zniesienia zmiany czasu. Rok później podobne badania przeprowadził w Polsce CBOS - wówczas 74 proc. Polaków zadeklarowało, że chciałoby pozostać przy czasie letnim.

Pociągi staną na godzinę

W nocy z soboty na niedzielę z powodu przejścia na czas zimowy 29 pociągów przewożących pasażerów zatrzyma się na godzinę na wybranych stacjach. Postój ma na celu utrzymanie zgodności kursu z rozkładem jazdy.

W momencie zmiany czasu kursować będzie 29 pociągów pasażerskich, których rozkład wymaga dostosowania do cofnięcia wskazań zegarów. Wśród nich znajdzie się:

• 17 pociągów PKP Intercity,
• 1 pociąg RegioJet,
• 2 pociągi Leo Express,
• 4 pociągi Kolei Mazowieckich,
• 1 pociąg Kolei Dolnośląskich,
• 2 pociągi PKP SKM w Trójmieście,
• 1 pociąg Polregio.

Polregio poinformowało jednak, że połączenie będzie realizowane autobusem komunikacji zastępczej na trasie Słupsk - Lębork, który odbędzie godzinny postój na stacji Głuszyno Pomorskie.

Uprawnienia pracowników

Jak wskazali analitycy firmy Personnel Service, dla pracowników nocnych zmian - m.in. w fabrykach, magazynach, szpitalach, ochronie czy na kolei - nocna zmiana czasu wiąże się z dodatkową godziną pracy, za którą należy się wyższe wynagrodzenie.

Wyjaśnili, że pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę przysługuje za nią, oprócz normalnego wynagrodzenia za godzinę pracy, dodatek za nadgodziny w wysokości 100 proc. godzinowej stawki oraz dodatek za pracę w nocy w wysokości 5,46 brutto zł za godzinę.

Z wyliczeń Personnel Service wynika, że pracownik zatrudniony na umowie o pracę i zarabiający płacę minimalną otrzyma za dodatkową godzinę 60,07 zł brutto. Otrzymującym miesięczne wynagrodzenie w wysokości 6500 zł przysługuje za dodatkową godzinę 79,32 zł brutto, a zarabiającym 8000 zł - 96,36 zł brutto.

Analitycy firmy przypomnieli także, że pracodawca może zamiast pieniędzy za przepracowaną nadgodzinę oddać czas wolny. Wtedy jednak pracownik nie dostaje stuprocentowego dodatku za nadgodziny. Dodatek nocny musi natomiast zostać wypłacony.